Proje Özeti

Türkiye, dünyada en büyük mülteci nüfusunu barındıran ülke konumundadır. Türkiye’de 2,1 milyonu çalışma çağında olan ve Geçici Koruma statüsünde bulunan 3,7 milyonun üzerinde Suriyeli yaşamaktadır.

Türkiye’de yaşayan Suriyelilerden (Bu tahmini rakam 2017 yılı Hane halkı İşgücü Anketinden elde edilmiştir) yaklaşık 1 milyonunun çalışma hayatında olduğu tahmin edilmektedir.

Türkiye hükümeti tarafından Geçici Koruma statüsü sağlanan Suriyelilere, Ocak 2016’da kabul edilen “Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik” ile çalışma iznine başvurma hakkı tanınmıştır (Ancak çalışma izni için işveren başvuru yapmak durumundadır). Öte yandan, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) de yapmış oldukları dâhil olmak üzere, birçok güncel araştırmaya göre geçici koruma altındaki Suriyeliler (GKAS), çoğunlukla düşük vasıflı işlerde kayıt dışı olarak çalışmaktadır.

Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler ve Türk Vatandaşları için İnsana Yakışır İş Fırsatlarının Desteklenmesi Projesi, GKAS’lerin ve Türk vatandaşlarının iş gücü piyasasına erişimini kolaylaştırmayı, iş gücü piyasası tarafından istenilen beceri ve yetkinliklerini geliştirmeleri ve güçlendirmelerine destek olmayı amaçlamaktadır.

Projenin hedefi, GKAS’lerin ve Türk vatandaşlarının kayıtlı istihdamını arttırmak ve kayıtlı sektör işlerinin yaratılmasını kolaylaştırmaktır.

Projeden eşit sayıda GKAS ve Türk vatandaşı yararlanacaktır. Ayrıca, kadınların kayıtlı istihdamına özel bir önem verilerek, yararlanıcıların en az yüzde 30’unun kadın olması beklenmektedir.

Proje, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, (ÇSGB), Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Türkiye Esnaf Sanatkarlar Konfederasyonu (TESK) koordinasyonunda, yerelde Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birlikleri (ESOB) ile ulusal kamu kurumları, yerel yönetimler ve sosyal ortaklar ile yakın işbirliği içinde ILO Türkiye Ofisi tarafından uygulanmaktadır.

Hedef ve Faaliyetler

Bu hedefe üç yolla ulaşılacaktır:

1. Kayıtlı işgücü piyasasına katılmak üzere GKAS’lerin ve Türk vatandaşlarının yetkinlikleri arttırılacaktır.
   
   Yüzde 90'ı mesleğe özel ve teknik becerilere yönelik iş başında eğitim ve yüzde 10'u işyerinde temel ilke ve haklar ve kapsayıcı önlemler konusunda iş eğitimini içeren iş dışında eğitimler sunulacaktır. İşyerinin ihtiyacına göre özel olarak hazırlanmış bu iş temelli öğrenme programı aracılığıyla GKAS ve Türk vatandaşlarının becerilerini güçlendirmek, yükseltmek ve uyarlamak amaçlanmaktadır. Talep odaklı bir yaklaşım uygulanmaktadır ve işverenlere eğitim ihtiyaçlarını ifade etme imkânı verir.
    
2. Esnaf ve sanatkâr odaları birliklerinin kapasitelerinin güçlendirilmesi yoluyla GKAS ve Türk vatandaşı esnaf ve sanatkâr işverenler ile çalışanlarının kayıtlı hale getirilmesi desteklenecektir.
   Projenin önemli bir unsuru, mikro işletmeler için mevcut olan hizmetleri geliştirmek olacaktır. Kapsayıcı, etkin ve verimli hizmetler sunacak olan bilgi merkezlerinin (BİLMER) kurulması yoluyla mikro işletmelerin il düzeyindeki temsil organlarının kurumsal kapasiteleri güçlendirilecektir. BİLMER’ler sadece kayıt dışı işletmelerin ve işçilerin kayıt altına alınmasını desteklemekle kalmayacak, aynı zamanda başvuranları eğitim ve istihdam olanaklarına yönlendirecektir. İş sahibi olmak isteyenler iş piyasasına katılımlarını düzenleyen kurallar ve düzenlemeler konusunda farkındalıklarını arttıracak, çalışma izni başvuru desteği sağlayacaktır.
    
3. GKAS’ler ve Türk vatandaşlarının kayıtlı istihdama geçişleri kolaylaştırılacaktır.
   
   Proje, bir teşvik programı aracılığıyla, GKAS'lerin ve Türk vatandaşlarının istihdamı için işverenlere çeşitli destekler sağlayacaktır. Teşvik programı, çalışma izinleri için başvuruda bulunmaya yönelik idari ve mali desteği içermektedir. Ayrıca destekler, sosyal güvenlik katkı paylarının yanı sıra GKAS'lerin istihdamına bağlı olarak çalışma izni başvuru ücretlerini de kapsamaktadır.
   Projenin bir diğer ana uygulama ortağı olan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aracılığıyla uygulanacak bu teşvik programıyla, GKAS’lerin ve Türk vatandaşlarının kayıtlı istihdamı desteklenecektir.

Yararlanıcılar

• İşyerinde Mesleki Eğitim ve Gelişim Programı’ndan 2,000 katılımcı yararlanacaktır.
  • 10 BİLMER ofisi kurulacak ve mikro işletmelere ve çalışanlarına yönelik işyerlerinin kayıtlı hale getirilmesi ve kayıtlı istihdama geçişle ilgili danışmanlık ve yönlendirme hizmeti verilecektir.
  • Kayıt dışı çalışanlar için 10,000 kez işgücü piyasası danışmanlığı ve mikro işletmeler için 2,400 kez kayıtlılığa geçiş danışmanlığı BİLMER ofisleri aracılığıyla sağlanacaktır.
• Danışmanlık ve yönlendirme yapılan BİLMER ofis faydalanıcılarının yüzde10’una finansal destek sağlanarak kayıtlı çalışmaları sağlanacaktır.
• Toplam 10,000 GKAS ve Türk vatandaşının sosyal güvenlik primleri işverenlere ödenecektir. Programa katılan tüm GKAS’lerin çalışma izni harç ücretleri ödenecektir.
• Program katılımcılarının yüzde 50’sinin GKAS olması beklenmektedir.

Proje illeri

Adana, Ankara, Aydın, Bursa, Denizli, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Konya, Manisa, Mersin Şanlıurfa, Hatay, Osmaniye ve Kahmramanmaraş

Finansman

KfW Kalkınma Bankası aracılığıyla Almanya Federal Cumhuriyeti

Süre

Aralık 2018-Aralık 2020 (Aşama I)

Aralık 2020-Aralık 2022 (Aşama II)