Türkiye İşgücü Piyasasında Türk ve Suriyeli Kadınlar için İnsana Yakışır İş: Odak Grup Çalışması

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Türkiye İşgücü Piyasasında Türk ve Suriyeli Kadınlar için İnsana Yakışır İş: Odak Grup Çalışması başlıklı yeni bir rapor yayınladı. Rapor, toplumsal cinsiyet, göçmenlik statüsü ve sosyal normların kadınların insana yakışır işe erişimini nasıl etkilediğini inceliyor ve herkes için eşitlik, kapsayıcılık ve insana yakışır işi teşvik etmek için politika önerileri sunuyor.

ILO Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Hassan, çalışmayla ilgili olarak “Çalışma, kadınların işe katılımının önündeki engellerin ele alınmasının önemini gösteriyor. Kadınlar ekonomik olarak güçlendirildiğinde, toplumlar bundan faydalanır, sürdürülebilir büyüme, daha güçlü topluluklar ve çalışma hayatında daha eşitlikçi bir gelecek yaratılır” dedi.

Kadınların deneyimlerinden elde edilen içgörüler

Bursa, İstanbul ve Gaziantep'te kadınlarla düzenlenen derinlemesine odak grup tartışmalarıyla çalışma, karşılaştıkları zorluklardan “insana yakışır iş”in kendileri için ne anlama geldiğini belirleyen koşullara kadar, işin gerçeklerine ilişkin bakış açılarını ortaya koyuyor. ILO'nun İşyerinde Mesleki Eğitim ve Gelişim Programı’ndan yararlanan 126 Türk ve Suriyeli kadın bu tartışmalara katıldı.

Bulgular, insana yakışır işin istihdamın çok ötesine geçtiğini vurguluyor. Adil ücretler, eşitlik, güvenlik, saygı ve fırsatları kapsayan insana yakışır iş, işyerinde saygınlığın temelini oluşturuyor.

Çalışmadan elde edilen temel bulgular şunlar:

1. Çok sayıda ve kesişen engeller devam ediyor.

Türkiye'de kadınların işgücüne katılımını şekillendiren ve insana yakışır iş eksikliğine katkıda bulunan çok çeşitli faktörler bulunuyor. Bunlar arasında eğitim düzeyi, evlilik ve aile sorumlulukları, kültürel ve yapısal engeller, ayrımcılık, kötü çalışma koşulları, işyerinde şiddet ve taciz sayılabilir.

Geçici Koruma Altındaki Suriyeli kadınlar için, hem cinsiyet hem de mülteci statüsüne dayanan kesişimsel ayrımcılık, bu zorlukları daha da derinleştiriyor.

2. Kadınlar, insana yakışır işi güvenli, adil ve tatmin edici olarak tanımlıyor.

Katılımcılar, insana yakışır işin, kadınların beceri ve eğitimlerini yansıtan adil bir ücret aldıkları, ayrımcılık ve zorbalığın olmadığı, destekleyici ve saygılı meslektaşların bulunduğu güvenli bir çalışma ortamı olduğunu sürekli olarak vurguladı.

3. Uluslararası çalışma standartları, ileriye giden yolu belirlemelidir.

Kapsamlı bir sosyal diyalog süreciyle oluşturulan ILO'nun normatif çerçevesi, cinsiyet eşitliğini ilerletmek ve herkes için insana yakışır iş sağlamak için temel bir rehber niteliğindedir. C100 (Eşit Ücret), C111 (Ayrımcılık), C156 (Aile Sorumlulukları Olan Çalışanlar), C190 (Şiddet ve Taciz), R205 (Barış ve Dayanıklılık için İstihdam ve İnsana Yakışır İş), R143 (Göçmen İşçiler) ve R165 (Aile Sorumlulukları Olan Çalışanlar) gibi sözleşmeler ve tavsiye kararları bu gündemin merkezinde yer alıyor.

Raporda, politika müdahalesi için birkaç öncelikli alan belirlendi:

• Uygun fiyatlı çocuk bakım hizmetlerine erişimin genişletilmesi ve destekleyici aile politikaları
• Ayrımcılığa karşı yasal korumanın güçlendirilmesi ve eşit değerdeki işler için eşit ücretin sağlanması
• İşyerlerinin güvenli ve şiddet ve tacizden arındırılmış hale getirilmesi
• Kadınlar için yüksek kaliteli, iş odaklı eğitim programlarının geliştirilmesi
• Hakları ve korumaları garanti eden resmi istihdam fırsatlarının teşvik edilmesi

Çalışma, kadınlar için insana yakışır işlerin sağlanmasının politika yapıcılar, işverenler, işçi örgütleri ve toplulukların koordineli eylemlerini gerektirdiğini yeniden teyit ediyor.

Proje hakkında

Bu çalışma, Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler ve Türk Vatandaşları için İnsana Yakışır İşlerin Teşvik Edilmesi Projesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Proje, Almanya Federal Cumhuriyeti tarafından KfW Kalkınma Bankası aracılığıyla finanse edilmekte ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile koordineli olarak Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi tarafından yürütülmektedir.