ไอแอลโอชี้ ความเสี่ยงด้านจิตสังคมในที่ทำงานคร่าชีวิตแรงงานกว่า 840,000 คนต่อปี

เจนีวา (ข่าวไอแอลโอ) —รายงานฉบับล่าสุดโดยองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization: ILO) พบว่า มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 840,000 คนต่อปีจากภาวะสุขภาพที่มีสาเหตุมาจากความเสี่ยงด้านจิตสังคมในการทำงาน เช่น ชั่วโมงการทำงานที่ยาวนาน ความไม่มั่นคงในงาน และการคุกคามในที่ทำงาน โดยความเสี่ยงดังกล่าวมีความเชื่อมโยงหลักกับโรคหัวใจและหลอดเลือด โรคทางจิตเวช และการฆ่าตัวตาย

รายงานฉบับดังกล่าวยังพบว่า ความเสี่ยงด้านจิตสังคมส่งผลให้เกิดการสูญเสียปีสุขภาวะ (DALYs) เกือบ 45 ล้านปีต่อปี ซึ่งเกิดจากการเจ็บป่วย ความพิการ หรือการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร และคาดว่าจะก่อให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจคิดเป็นมูลค่าเทียบเท่าร้อยละ 1.37 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมโลก (GDP) ในแต่ละปี

รายงานเรื่อง “สภาพแวดล้อมทางจิตสังคมในการทำงาน: การพัฒนาระดับโลกและแนวทางดำเนินการ”(The psychosocial working environment: Global developments and pathways for action) ชี้ให้เห็นถึงผลกระทบที่เพิ่มขึ้นต่อสุขภาพและความปลอดภัยของแรงงานจากการออกแบบ การจัดระเบียบ และการบริหารจัดการงาน รายงานยังเตือนว่า ปัจจัยความเสี่ยงด้านจิตสังคม รวมถึง ชั่วโมงการทำงานที่ยาวนาน ความไม่มั่นคงในงาน ภาระงานสูงแต่ควบคุมได้น้อย รวมถึงการกลั่นแกล้งและการคุกคามในที่ทำงาน อาจสร้างสภาพแวดล้อมในการทำงานที่เป็นอันตรายหากไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม

สภาพแวดล้อมทางจิตสังคมในที่ทำงานคืออะไร?

รายงานฉบับนี้กล่าวว่าสภาพแวดล้อมทางจิตสังคมในที่ทำงานครอบคลุมถึงองค์ประกอบของงานและปฏิสัมพันธ์ในที่ทำงาน ซึ่งรวมถึงวิธีการออกแบบงาน วิธีการจัดระเบียบและการบริหารจัดการงาน ตลอดจนนโยบายโดยรวม แนวปฏิบัติ และขั้นตอนต่าง ๆ ที่กำกับการทำงาน ซึ่งองค์ประกอบเหล่านี้ไม่ว่าจะพิจารณาแยกกันหรือรวมกัน ล้วนส่งผลต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของแรงงาน ตลอดจนประสิทธิภาพขององค์กร

เพื่อให้เข้าใจความเสี่ยงด้านจิตสังคมได้ดียิ่งขึ้น รายงานฉบับนี้เสนอระดับความสัมพันธ์ระหว่างสภาพแวดล้อมการทำงาน 3 ระดับ ดังนี้

ระดับแรก คือ ลักษณะของงาน รวมถึง ภาระงาน ความรับผิดชอบ ความสอดคล้องกับทักษะของแรงงาน การเข้าถึงทรัพยากร และการออกแบบงานในแง่ของความหมาย ความหลากหลาย และการใช้ทักษะ

ระดับที่สอง คือ วิธีการจัดการและการบริหารงาน ครอบคลุมถึง ความชัดเจนของบทบาท ความคาดหวัง อิสระในการทำงาน ปริมาณงาน ความเร่งรีบของงานรวมถึงการกำกับดูแลและการสนับสนุน

ระดับที่สาม คือ นโยบาย แนวปฏิบัติ และขั้นตอนการทำงานโดยรวมซึ่งกำกับการทำงาน รวมถึงรูปแบบข้อตกลงการจ้างงานและการจัดสรรเวลาทำงาน การบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลงองค์กร การติดตามด้วยระบบดิจิทัล กระบวนการประเมินผลการปฏิบัติงานและการให้รางวัล นโยบายและระบบการจัดการด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย (OSH) ขั้นตอนการป้องกันความรุนแรงและการคุกคามในที่ทำงาน และกลไกการปรึกษาหารือและการมีส่วนร่วมของแรงงาน

ข้อมูลจากรายงานเน้นว่า ความเสี่ยงด้านจิตสังคมเหล่านี้สามารถป้องกันได้ด้วยแนวทางการจัดการขององค์กรที่มุ่งแก้ไขต้นเหตุของปัญหา นอกจากนี้ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของการบูรณาการการบริหารความเสี่ยงด้านจิตสังคมเข้ากับระบบความปลอดภัยและอาชีวอนามัย ควบคู่ไปกับการส่งเสริมการเจรจาทางสังคม (social dialogue) ระหว่างภาครัฐ นายจ้าง และลูกจ้าง

ไอแอลโอประมาณการผู้เสียชีวิตจำนวน 840,000 ราย ได้อย่างไร

ตัวเลขผู้เสียชีวิตกว่า 840,000 รายต่อปีนั้นประมาณการโดยใช้หลักฐานสำคัญ 2 แหล่ง

แหล่งแรก คือ ข้อมูลเกี่ยวกับความชุกของปัจจัยเสี่ยงทางจิตสังคมที่สำคัญ 5 ประการในที่ทำงานทั่วโลก ได้แก่ ความเครียดจากการทำงาน (ภาวะงานกดดันสูงจากภาระงานมากแต่มีอำนาจควบคุมต่ำ) ความไม่สมดุลระหว่างความทุ่มเทในการทำงานกับผลตอบแทนที่ได้รับ ความไม่มั่นคงในการจ้างงาน ชั่วโมงการทำงานที่ยาวนาน และการกลั่นแกล้งหรือการคุกคามในที่ทำงาน

แหล่งที่สอง คือ การวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่แสดงให้เห็นว่าปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้เพิ่มโอกาสในการเกิดปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรง เช่น โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และความผิดปกติทางจิต รวมถึงการฆ่าตัวตาย

ข้อมูลดังกล่าวถูกนำไปประยุกต์และเชื่อมโยงกับข้อมูลการเสียชีวิตและสุขภาพทั่วโลกล่าสุดจากองค์การอนามัยโลก (WHO) และการศึกษาภาระโรคทั่วโลก หรือ Global Burden of Disease (GBD) เพื่อประเมินจำนวนผู้เสียชีวิตและจำนวนปีสุขภาวะที่สูญเสียไปจากความเจ็บป่วย ความพิการ หรือการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร (DALYs) ที่เกิดจากความเสี่ยงทางจิตสังคมในแต่ละปี แนวทางนี้ทำให้ไอแอลโอสามารถประเมินนภาระผลกระทบทั้งในมิติของมนุษย์และเศรษฐกิจ รวมถึงการประมาณการการสูญเสียผลิตภาพที่สะท้อนอยู่ในต้นทุนทางเศรษฐกิจของผลิตภัณฑ์มวลรวม (GDP) อันเนื่องมาจากการสูญเสียปีชีวิตที่มีสุขภาพดี