Hội nghị Lao động Quốc tế bế mạc với việc thông qua Công ước đầu tiên về việc làm thỏa đáng trong kinh tế nền tảng

GENEVA (Tin tức ILO) – Hội nghị Lao động Quốc tế lần thứ 114 đã bế mạc ngày 12/6 với việc thông qua các tiêu chuẩn lao động quốc tế đầu tiên nhằm cải thiện điều kiện làm việc cho hàng triệu người lao động mưu sinh thông qua các nền tảng lao động số. Công ước mới về Việc làm thỏa đáng trong kinh tế nền tảng đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nỗ lực toàn cầu nhằm bảo đảm đổi mới công nghệ và các mô hình kinh doanh mới luôn đi đôi với việc bảo vệ quyền của người lao động, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và tăng trưởng kinh tế bền vững.

Công ước (C193) kêu gọi các Quốc gia Thành viên đảm bảo rằng người lao động trên các nền tảng số được hưởng các quyền cơ bản tại nơi làm việc, bao gồm quyền tự do hiệp hội và thương lượng tập thể, được bảo vệ khỏi phân biệt đối xử, lao động trẻ em và lao động cưỡng bức, cũng như quyền được làm việc trong môi trường an toàn và lành mạnh.

Nhận thức rõ cả cơ hội và thách thức do các nền tảng lao động số mang lại, Công ước mở rộng nhiều quyền vốn trước đây chỉ áp dụng đối với người lao động trong quan hệ lao động sang cả những người không có quan hệ lao động, trong đó có các quy định về an toàn, vệ sinh lao động và chấm dứt hợp đồng lao động hoặc khóa tài khoản làm việc trên nền tảng.

Công ước cũng khuyến khích các Quốc gia Thành viên đảm bảo mức thù lao hoặc thanh toán hợp lý cho tất cả người lao động, kể cả những người không có quan hệ lao động chính thức. Ngoài ra, Công ước đề cập đến các vấn đề như bảo vệ người lao động khỏi bạo lực và quấy rối, cũng như bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư của họ. Công ước thiết lập các biện pháp bảo vệ cho việc sử dụng có trách nhiệm các hệ thống tự động và thuật toán, bao gồm yêu cầu về tính minh bạch và quyền tiếp cận các cơ chế xem xét lại quyết định.

Tiêu chuẩn mới áp dụng cho tất cả các nền tảng lao động số và mở rộng các biện pháp bảo vệ chủ yếu tới toàn bộ người lao động trên nền tảng, bất kể tình trạng lao động của họ được phân loại như thế nào theo pháp luật quốc gia.

Trong bài phát biểu bế mạc, Tổng Giám đốc ILO Gilbert F. Houngbo đã nhấn mạnh ý nghĩa của những thành quả mà Hội nghị đạt được: "Chúng tôi ý thức rõ rằng hàng triệu người lao động và các nền tảng lao động số đang dõi theo chúng tôi. Họ đang chờ đợi kết quả của những ngày thảo luận căng thẳng này. Chúng tôi không thể để họ thất vọng, và một lần nữa các bạn đã chứng minh rằng ILO vẫn có khả năng định hình hiện tại và tương lai của thế giới việc làm."

Đề cập đến báo cáo của mình mang tên Thời khắc Lựa chọn: Khai thác Trí tuệ Nhân tạo vì Việc làm Thỏa đáng, Tổng Giám đốc Houngbo nhấn mạnh sự cần thiết phải có hợp tác quốc tế để đảm bảo những lợi ích của trí tuệ nhân tạo được chia sẻ rộng rãi. "Nhiệm vụ của chúng ta là giúp đảm bảo rằng tất cả các quốc gia, doanh nghiệp và người lao động đều có cơ hội bình đẳng để tham gia và thụ hưởng từ quá trình chuyển đổi này" và "đảm bảo rằng trí tuệ nhân tạo thúc đẩy việc làm thỏa đáng cho tất cả mọi người thông qua cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm."

Hội nghị cũng xem xét một số vấn đề đang định hình tương lai của thế giới việc làm trên toàn cầu.

Hội nghị Lao động Quốc tế đã thông qua Nghị quyết và Kết luận về bình đẳng giới trong thế giới việc làm, tái khẳng định rằng cơ hội bình đẳng giữa phụ nữ và nam giới là thiết yếu đối với việc làm thỏa đáng và công bằng xã hội. Các Kết luận kêu gọi hành động nhằm giúp nhiều phụ nữ hơn tiếp cận được việc làm tốt, củng cố các dịch vụ chăm sóc và an sinh xã hội, đồng thời đảm bảo rằng những thay đổi trong nền kinh tế và thị trường lao động mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.

Ủy ban về Áp dụng Tiêu chuẩn của Hội nghị, nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập, đã rà soát việc thực thi các tiêu chuẩn lao động quốc tế trong luật pháp và thực tiễn tại các quốc gia. Các đại biểu thảo luận về vai trò của việc làm và việc làm thỏa đáng trong xây dựng hòa bình và tăng cường khả năng chống chịu trong bối cảnh khủng hoảng và phục hồi. Ủy ban cũng tổ chức các phiên họp đặc biệt về Belarus và Myanmar, đồng thời xem xét 23 trường hợp quốc gia liên quan đến việc thực hiện các tiêu chuẩn lao động quốc tế.

Hội nghị Lao động Quốc tế cũng ghi nhận tiến triển trong việc phê chuẩn các tiêu chuẩn lao động quốc tế, với 13 văn kiện phê chuẩn từ chín Quốc gia Thành viên được đăng ký trong kỳ họp. Trong số đó có bảy lần phê chuẩn các Công ước cơ bản về lao động cưỡng bức và an toàn, sức khỏe nghề nghiệp, cùng sáu Công ước kỹ thuật.

Kỳ họp thứ 114 của Hội nghị Lao động Quốc tế được tổ chức tại Geneva từ ngày 1 đến ngày 12 tháng 6 năm 2026. Hội nghị quy tụ hơn 5.700 đại biểu đại diện cho Chính phủ và các tổ chức Người sử dụng lao động và Người lao động. Hội nghị Lao động Quốc tế là cuộc họp thường niên của 187 Quốc gia Thành viên của ILO – cơ quan chuyên môn của Liên Hợp Quốc về lao động và việc làm.