Yapay zeka ve dijitalleşme iş sağlığı ve güvenliğini dönüştürüyor

CENEVRE (ILO Haber) - Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından hazırlanan yeni bir rapor, yapay zeka (AI), dijitalleşme, robotik ve otomasyonun dünya çapındaki işyerlerinde iş güvenliği ve sağlığını (İSG) nasıl yeniden şekillendirdiğini araştırıyor.

Sağlık ve Güvenlikte Devrim Yaratmak başlıklı rapor: İşyerinde Yapay Zeka ve Dijitalleşmenin Rolü başlıklı rapor, bu yeni teknolojilerin çalışan sağlığı ve refahını nasıl iyileştirdiğini vurgularken, yeni riskleri ele almak için proaktif politikalara duyulan ihtiyacın altını çiziyor.

Robotlar tehlikeli görevleri üstlenerek, ameliyatlara yardımcı olarak ve lojistiği optimize ederek riskleri azaltmaya ve verimliliği artırmaya yardımcı oluyor. Yapay zeka destekli sistemler, geleneksel olarak düşük teknolojili sektörlerde bile güvenlik ve sağlık takibini geliştirmekte, görevleri ve operasyonları kolaylaştırmakta, iş yükünü hafifletmekte ve yeniliği teşvik ediyor. Ancak rapor, bu teknolojilerin güvenli ve adil bir şekilde uygulanmasını sağlamak için proaktif politikalara duyulan ihtiyacı vurguluyor.

“Dijitalleşme, işyeri güvenliğini artırmak için muazzam fırsatlar sunuyor. Robotlar, kirli, tehlikeli ve insan onurunu zedeleyici olabilen tehlikeli '3D işlerde' çalışanların yerini alabilir. Otomasyon, fabrika üretim hatlarında veya idari işlerde olduğu gibi tekrarlanan görevleri azaltabilir ve işçilerin daha zorlu görevleri üstlenmesine olanak tanıyabilir,” diyor ILO İSG Politikası Ekip Lideri Manal Azzi. “Ancak bu teknolojilerden tam anlamıyla faydalanabilmemiz için, yeni risklere yol açmadan uygulanmalarını sağlamalıyız.”

Teknolojinin güvenlik ve sağlık üzerindeki etkisi

Rapor, gelişmiş robotik ve otomasyon, sanal ve genişletilmiş gerçeklik kullanımının yanı sıra gerçek zamanlı risk tespiti sağlayan akıllı giyilebilir cihazlar veya hava kalitesini takip eden çevresel sensörler gibi yeni araçların kazaları önleyerek ve tehlikeli maruziyetleri azaltarak güvenlik ve sağlığı dönüştürdüğünü vurguluyor. Ayrıca dijitalleşme, esneklik yaratan ve ruh sağlığını iyileştiren hibrit ve uzaktan çalışma düzenlemelerinin artmasına yol açıyor.

Ancak bu gelişmeler yeni riskleri de beraberinde getirebilir. Robotlar tehlikeli görevleri etkin bir şekilde üstlenirken, bu makinelerin bakımını yapan, onaran veya onlarla işbirliği yapan çalışanlar yeni tehlikelerle karşı karşıya kalabilir. Öngörülemeyen robotik davranışlar, sistem arızaları veya siber tehditler güvenliği tehlikeye atabilir. Ergonomik riskler, insan-robot etkileşiminin yanı sıra uygun uyum, kullanılabilirlik veya konfordan yoksun giyilebilir cihazların ve dış iskeletlerin kullanımından kaynaklanabilir.

Çalışma, yapay zeka ve otomasyona aşırı bağımlılığın insan gözetimini azaltabileceğini ve bunun da İSG risklerini artıracağını, algoritma odaklı iş yüklerinin ve sürekli bağlantıda olmanın stres, tükenmişlik ve zihinsel sağlık sorunlarına katkıda bulunabileceğini vurguluyor.

Rapor ayrıca, ekstraksiyon (çıkarma) işlemlerinde çalışanlardan yapay zekaya güç sağlayanlara ve elektronik atıklarla uğraşanlara kadar dijital tedarik zincirindeki işçilerin karşılaştığı güvenlik ve sağlık risklerini de ortaya koyuyor.

Küresel politika tepkisi ve ILO'nun rolü

Rapor, dijitalleşmeyle bağlantılı İSG risklerinin yönetilmesindeki mevzuat eksikliklerini vurguluyor ve daha güçlü küresel, bölgesel ve ulusal politikalar için çağrıda bulunuyor. ILO'nun İSG sözleşmeleri (No. 155 ve 187), dijital çağda güvenli ve sağlıklı bir işyeri hakkının sağlanması için bir temel oluşturuyor.

Dijitalleşmenin iş sağlığı ve güvenliğini teşvik etmesini sağlamak

Dünya çapındaki politikalar ve düzenlemeler, robotik güvenlik ve insan-robot etkileşimi, bağlantıyı kesme hakkı, işin gelişmiş algoritmik yönetimi ve güvenli uzaktan çalışma ve platform çalışmasını kapsayan yeni önlemleri giderek daha fazla içeriyor.

Teknolojinin benimsenmesinin her aşamasında çalışanların katılımı esastır. Eğitim ve farkındalık artırma girişimleri, yeni teknolojilerin güvenli kullanımını sağlamanın anahtarıdır. Dijital dönüşümün uzun vadeli iş güvenliği ve sağlığı etkilerini tam olarak anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulacaktır.