Marakeş Küresel Eylem Çerçevesi, çocuk işçiliğinin sona erdirilmesi için uygulamanın ölçeklendirilmesi çağrısında bulunuyor

MARAKEŞ (ILO Haber) – Çocuk işçiliğine karşı yeni kabul edilen Küresel Eylem Çerçevesi, ILO’nun 1973 tarihli Asgari Yaş Sözleşmesi (No. 138) ve 1999 tarihli En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliği Sözleşmesi (No. 182) dahil olmak üzere uluslararası çalışma standartlarının daha güçlü biçimde uygulanması; daha etkin denetim; kurumların güçlendirilmesi; sosyal diyalog ve etkili koordinasyon çağrısında bulunuyor.

Halihazırda dünyada 138 milyon çocuk işçi bulunurken bunların 54 milyonu tehlikeli işlerde çalışıyor. Çerçeve, çocuk işçiliğiyle mücadelede etkili olduğu kanıtlanan müdahalelerin ölçeğinin büyütülmesini hedefliyor.

Çerçeve, 11-13 Şubat 2026 tarihlerinde Marakeş’te düzenlenen Çocuk İşçiliğinin Ortadan Kaldırılması 6. Küresel Konferansında kabul edildi. Açılış oturumunda konuşan ILO Genel Direktörü Gilbert F. Houngbo, küresel toplumun taahhütlerini yerine getirebilmesi için daha hızlı hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Houngbo, “Mevcut hızla 2030 yılına kadar çocuk işçiliğini ortadan kaldırma hedefine ulaşamayacağız” diyerek, sorunun çözüm eksikliği değil, işe yarayan uygulamaların yeterli ölçekte hayata geçirilememesi olduğunu ifade etti.

Fas Ekonomik Kapsayıcılık, Küçük İşletmeler, İstihdam ve Beceriler Bakanı Younes Sekkouri ise şunları söyledi: “Katılımcı tüm ülkeler, hükümetler ile işçi ve işveren temsilcileri tarafından oybirliğiyle kabul edilen Küresel Marakeş Eylem Çerçevesi, özellikle tarım gibi acil müdahale gerektiren sektörlerde çocuk işçiliğini küresel ölçekte ortadan kaldırmak için güçlerimizi birleştirmemizi ve kararlılıkla birlikte çalışmamızı sağlayacaktır.”

Konferans, uygulamanın hızlandırılmasını sağlamak amacıyla hükümetleri, işçi ve işveren örgütlerini ve geniş bir ortaklar koalisyonunu bir araya getirdi.

Çerçevenin temel odak noktalarından biri önleme çalışmalarıdır. Özellikle en küçük yaştaki çocuklar (5-11 yaş) ve çocuk işçiliğinin büyük ölçüde tarım sektöründe görüldüğü kırsal alanlar önceliklidir. Bu kapsamda ücretsiz, zorunlu ve nitelikli temel eğitime evrensel erişimin genişletilmesi; çocuklar ve aileler için evrensel sosyal koruma sistemlerinin güçlendirilmesi; yetişkinler ve gençler için insana yakışır işlerin teşvik edilmesi öngörülmektedir.

Çerçeve, çocuk işçiliğinin hem yoksulluğun bir nedeni hem de sonucu olduğunu ve insana yakışır iş eksikliği ile koruma ve hizmetlerdeki boşluklar gibi daha geniş yapısal faktörlerden etkilendiğini kabul etmektedir.

Bu nedenle eğitim, beceri geliştirme, istihdam ve sosyal korumayı birbirine bağlayan; kök nedenleri ele alan ve etkili uygulamaların ölçeğini büyüten entegre ve çok boyutlu politika yanıtları çağrısında bulunmaktadır.

Çerçeve ayrıca teknoloji aracılığıyla gerçekleşen çocuklara yönelik ticari cinsel sömürü gibi ortaya çıkan ve süregelen zorluklara dikkat çekmekte; çocukları koruyacak düzenleyici ve politika yanıtlarının gerekliliğini vurgulamaktadır. İlerlemeyi ölçmek için veri toplamanın iyileştirilmesi ve üzerinde uzlaşılan göstergeler doğrultusunda düzenli ölçüm yapılması dahil olmak üzere izleme ve hesap verebilirlik beklentilerini ortaya koymaktadır.

Çerçeve, Afrika bölgesinin yenilik ve iyi uygulama kaynağı olmakla birlikte, çocuk işçiliğinin en yüksek yaygınlık oranına ve mutlak sayısına sahip bölge olduğunu; bu nedenle özel odak ve desteğe ihtiyaç duyduğunu kabul etmektedir.

Çerçeve, 2022 tarihli Durban Eylem Çağrısı’nı temel almakta ve tamamlamaktadır. Durban Çağrısı hala büyük ölçüde geçerliliğini korumakla birlikte tam olarak uygulanmamıştır. Marakeş Çerçevesi, çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasının 2030’a kadar ve sonrasında uluslararası sürdürülebilir kalkınma gündemlerinde öncelikli olmaya devam etmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca 2030 sonrası gündeminde çocuk işçiliğinin her yerde sona erdirilmesine yönelik ilerlemeyi sürdürmesi için sürdürülebilir siyasi liderlik, finansman ve hesap verebilirlik çağrısında bulunmaktadır.