ILO, insana yakışır iş ve sosyal adalete dayalı yeni bir çok taraflılık çağrısında bulunuyor

CENEVRE (ILO Haber) – Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), 4–6 Kasım 2025 tarihleri arasında Katar’da düzenlenecek Dünya İkinci Sosyal Kalkınma Zirvesi’nin (WSSD2), herkes için insana yakışır iş ve sosyal adaleti sağlayan yeni bir çok taraflılığı güçlendirmesinde öncü bir rol oynayacak.

ILO, Temmuz 2025’te Sevilla’da düzenlenen Dördüncü Kalkınma Finansmanı Uluslararası Konferansı’nın (FfD4) sonuçlarına dayanarak, sosyal politikalara daha fazla yatırım yapılması ve sosyal koruma kapsamının her yıl en az iki puan artırılması çağrısında bulunan küresel taahhütlerin somut sonuçlara dönüşmesi için çalışmalarını sürdürüyor.

Zirve, 1995 Kopenhag Sosyal Kalkınma Bildirgesi’nin yenilenmesi ve insanı sürdürülebilir ilerlemenin merkezine koyan küresel bir sosyal sözleşmenin geliştirilmesi açısından belirleyici olacak. Zirve, birbiriyle bağlantılı üç ana eksenin, yani yoksulluğun ortadan kaldırılması, herkes için insana yakışır iş ve sosyal kapsayıcılık, güncelliğini bir kez daha vurgulayacak.

ILO, son raporu Sosyal Adaletin Durumu: Devam Eden Bir Süreç'te, dünyanın 1995’e kıyasla daha zengin, daha sağlıklı ve daha eğitimli olmasına rağmen ilerlemenin eşit olmadığını ve eşitsizliklerin azaltılmasının durma noktasına geldiğini vurgulamıştır.5–14 yaş arası çocuk işçiliği oranı %20’den %10’a, aşırı yoksulluk oranı %39’dan %10’a düştü ve sosyal koruma artık dünya nüfusunun yarısından fazlasını kapsıyor. Ancak işçilerin %58’i hala kayıt dışı işlerde çalışıyor, kadınların işgücüne katılımı erkeklerin 24 puan gerisinde ve mevcut hızla giderse, toplumsal cinsiyet eşitliği temelli küresel ücret eşitliğinin sağlanması bir yüzyıl alacak.

Haziran 2025’te Uluslararası Çalışma Konferansı tarafından kabul edilen Karar’da da teyit edildiği üzere ILO, insana yakışır iş ve ekonomik büyüme konulu 8. Sürdürülebilir Kalkınma Amacı’nın (SKA 8) ana sorumlusu olarak, hükümetler, işverenler ve işçilerle birlikte çalışarak Zirve sonuçlarının üçlü yapı aracılığıyla hayata geçirilmesini, politikaların adil, sürdürülebilir ve kapsayıcı sonuçlar doğurmasını sağlayacak.

ILO’nun Dünya Zirvesi için hedefleri

Yoksulluğun ortadan kaldırılması

Yoksulluğun tüm biçimleriyle sona erdirilmesi, insanlığın en büyük küresel hedefi olmaya devam ediyor. ILO, her ülkede yoksulluğun azaltılması ve dayanıklılığın güçlendirilmesi çabalarının merkezine insana yakışır iş ve sosyal korumayı yerleştirmek için paydaşlarıyla birlikte çalışıyor.

• Ülkeleri, yoksulluğu azaltma stratejilerinin merkezine insana yakışır iş yaratma ve sürdürülebilir işletmeleri yerleştirmeleri konusunda desteklemek.
  İstihdam yoğun yatırımlar ve beceri geliştirme programları, insanların yoksulluktan çıkmasına ve dayanıklılık kazanmasına yardımcı olacak.
• Evrensel ve sürdürülebilir sosyal koruma sistemlerinin genişletilmesini daha güçlü finansman ve koordinasyonla desteklemek.
  Doha Bildirgesi, kapsamın her yıl en az iki puan artırılmasını öngörüyor, bu hedef, Adil Dönüşümler için İstihdam ve Sosyal Koruma Küresel Hızlandırıcısı ile tam uyum içinde.

Herkes için insana yakışır iş

Tam ve üretken istihdam ile insana yakışır iş, sosyal kalkınma ve sürdürülebilir büyümenin temelidir. ILO, adil ücretler, güvenli çalışma koşulları ve eşit fırsatlar sağlayan çalışma hayatı ile ilişkili kurum ve politikaları güçlendirmek için ülkeleri destekliyor.

• Tam, üretken ve özgürce seçilmiş istihdam yaratmayı destekleyen politikaları teşvik etmek; adil iş yasaları, uluslararası standartlar ve yaşanabilir ücretlerle desteklemek.
• Kayıt dışı çalışanlar ve işletmeler için yasal çerçeveleri güçlendirerek haklarını, korumalarını ve adil ücretlerini güvence altına almak.
• Daha adil bir dijital ekonomi için platform çalışanları açısından daha net kurallar, daha güçlü haklar ve dijital becerilere daha geniş erişim sağlamak.
• Yeşil ve dijital ekonomilere adil geçişleri destekleyerek, yeni insana yakışır işler yaratmak ve toplulukları korumak.
• Bakım ekonomisini güçlendirmek için daha fazla yatırım, daha iyi ücretler ve daha güvenli çalışma koşulları sağlamak.
• Toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemek; kadın ve erkekler için eşit ücret, güvenlik ve fırsatlar sağlamak.

Sosyal içerme

Sosyal içerme, eşitsizliklerin azaltılması ve daha uyumlu, barışçıl toplumların inşası için anahtardır. ILO, özellikle kırılgan durumdaki kişilerin insana yakışır işe ve eşit fırsatlara erişimini güvence altına almak için çalışıyor.

• Kadınlar, gençler, yaşlı çalışanlar, engelliler ve göçmenler dâhil olmak üzere kırılgan grupların haklarını korumak ve fırsatlarını genişletmek.
• Ülkeler içinde ve ülkeler arasında eşitsizlikleri azaltmaya yönelik çalışmaları destekleyerek daha adil ve kapsayıcı toplumlar inşa etmek.

Hükümetleri, işverenleri, çalışanları ve uluslararası ortakları adalet ve kapsayıcılığı teşvik etmek üzere bir araya getiren Küresel Sosyal Adalet Koalisyonu ile ülkelerde insana yakışır istihdam yaratılmasını ve sosyal korumanın güçlendirilmesini destekleyen Adil Geçişler için Küresel İstihdam ve Sosyal Koruma Hızlandırıcısı aracılığıyla, ILO Doha taahhütlerinin eyleme dönüştürülmesine destek vermeye devam edecektir.