လွင်ႈလီႁူႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၶၢႆႉလၢႆႊဢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈတမ်းၸႂ် တွၼ်ႊတႃႇတေႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ် တီႉပႃ လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မူၼ်ႉမႄး တၢင်းၵိၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းၼွၵ်ႈ

ပိူဝ်ႈတႃႇ ​​တေၸၢင်ႊဢဝ်လႆႈၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇၼၼ်ႉ တၵ်းလူဝ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႊၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ လႄႈ လွင်ႈၶၢႆႉလၢႆႊၵႂႃႇမႃး ဢၼ်မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတမ်းၸႂ် ၼႆၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၶေႃႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းၼႆႉသေ ယူႇတီႈ Ship to Shore Rights South East Asia programme ၸင်ႇၶပ်ႉၶိုင်ပိုၼ်ၽႄ ဝႂ်ပိဝ်ၼႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။ ဝႂ်ပိဝ်ၼႆႉ ဢဵၼ်းဢၢၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇ တေပဵၼ်တၢင်းၵမ်ႉထႅမ် တွၼ်ႊတႃႇႁႅင်းၵၢၼ် ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႊၶဝ် လူၺ်ႈၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ် တႃႇၸၢင်ႊတႅပ်းတတ်းလႆႈ ၵၢၼ်ၶၢႆႉလၢႆႊႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ် တီႉပႃ လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မူၼ်ႉမႄး တၢင်းၵိၼ် ပၢင်ႇလၢႆႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႅမ်ႈပိုတ်ႇၼေဝႆႉ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်း ႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ လွင်ႈလီႁူႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ၶၢႆႉလၢႆႊ ဢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈတမ်းၸႂ်၊ သၼ်ယႃး(လႅင်း)ၾူၼ်း ႁင်းၶေႃ၊ တီႈၵပ်းသၢၼ် သႅၼ်ႇတႃႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီး ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ဝႂ်ပိဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး ၵူႊမိူင်းမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ပွင်သၢင်ႈ ႁူဝ်တီး ၸွမ်းပီႊလႂ်ပီႊၼၼ်ႉ ၶွင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈယူးရူပ်ႉၶဝ်သေ မုၵ်ႉၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵူႊမိူင်းမိူင်း(ILO) ၊ မုၵ်ႉၸုမ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈၶၢႆႉလၢႆႊၵႂႃႇမႃးယူႇသဝ်း ၵူႊမိူင်းမိူင်း (IOM) လႄႈ ၶပ်ႉမၢႆ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNDP) ၶဝ် ႁူမ်ႈႁွမ်းၽေႃႇသၢင်ႈ Ship to Shore Rights South East Asia programme ၼၼ်ႉသေ ၶပ်ႉၶိုင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶေႃႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းပိူင်လူင် ၶွင် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼႆႉၸမ်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉမုၼ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ တွၼ်ႊတႃႇၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ လွင်ႈၶၢႆႉလၢႆႊႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈတမ်းၸႂ် လႄႈ ပိူင်ၽဵၼ်ႈ၊ တွၼ်ႊတႃႇ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ် တီႉပႃ လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မူၼ်ႉမႄး တၢင်းၵိၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဢေးသျႃးၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။