Ita nia impaktu, sira nia lian
Konekta lakuna entre formasaun no serbisu iha Timor-Leste
Konselleiru empregu sira no formadór sira husi eskola Edukasaun no Formasaun Téknika no Profisionál (TVET) nian hetan abilidade sira hodi ajuda ema sira ne'ebé buka serbisu atu navega iha nasaun nia portál serbisu online ne'ebé atualizadu.
20 April 2026
DILI, Timor-Leste (Notísia OIT) - Tinan barak ona, Marina da Costa hamriik iha liña oin sistema empregu Timor-Leste nian. Nu'udar konselleira iha Sekretaria Estadu ba Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), dala barak nia maka ema dahuluk ne'ebé ema sira ne'ebé buka serbisu hasoru bainhira sira hakat ba empregu formál.
Loron-loron, Marina ajuda foin-sa’e sira, traballadór dezempregadu sira, no ema sira ne’ebé buka serbisu ba dala uluk rejistu liuhosi SEFOPE nia Portál Empregu SIMU-Web, portál serbisu online nasionál Timor-Leste nian. Nia hatene plataforma ne'e ho di'ak hafoin uza tinan barak. Maibé bainhira versaun ida ne'ebé atualizadu ho interfase ida ne'ebé modernu liu no riku ho rekursu sira introdús iha inísiu tinan ida-ne'e, mezmu utilizadór sira ne'ebé iha esperiénsia hanesan Marina hetan sira-nia an presiza atu adapta.
Nu'udar utilizadór kleur ona ba plataforma, ha'u presiza atu komprende interfase foun tanba ha'u maka rejista ema sira ne'ebé buka serbisu iha eskritóriu SEFOPE. Ha'u agradese ba formasaun. Agora ha'u bele uza ida-ne'e ho fiar-an no ajuda ema seluk atu halo hanesan.
Marina da Costa
Atu apoia tranzisaun ne’ebá, Programa Abilidade Agrofloresta nian, ne’ebé finansia hosi Uniaun Europeia no implementa hosi OIT iha kolaborasaun ho SEFOPE, organiza formasaun SIMU-Web durante loron rua iha loron 13 no 14 Abril 2026 ba formadór TVET na’in 47 no ofisiál SEFOPE hosi Timor-Leste tomak.
Formasaun prátika kobre oinsá atu rejista ema sira ne'ebé buka serbisu no empregadór sira, publika vaga sira, jere perfil utilizadór sira, lista programa formasaun sira, no promove plataforma ba komunidade no instituisaun sira.
Ba Marina, formasaun ne'e la’os fornese deit koñesimentu tékniku. Ida-ne'e restaura nia konfiansa hodi orienta ema seluk liuhosi sistema no hametin nia abilidade atu apoia kolega sira no ema sira ne'ebé buka serbisu.
SIMU Web dezempeña papél importante ida iha servisu empregu Timor-Leste nian liuhosi liga ema sira ne’ebé buka serbisu ho empregadór sira, fornese informasaun kona-ba merkadu traballu, no promove oportunidade formasaun profisionál ba ema sira ne’ebé buka atu hasa’e sira-nia abilidade.
Oras balu husi Dili, iha munisípiu Manufahi, formadór profisionál Casimirio hasoru dezafiu ne’ebé diferente maibé iha ligasaun metin. Iha Sentru Dezenvolvimentu Komunitáriu Cablaqui Manufahi, nia servisu ho joven sira ne’ebé prepara atu tama iha forsa traballu. Tinan-tinan, graduadu barak husik eskola ho abilidade téknika maibé orientasaun uitoan de'it kona-ba oinsá atu hetan empregu ka oportunidade ba formasaun liután.
Kada tinan, ami gradua estudante barak ne'ebé presiza serbisu maibé laiha orientasaun kona-ba buka serbisu ka formasaun liután, no ami nu'udar formadór sira la sempre hatene oinsá atu orienta sira. Treinamentu ne’e ajuda ha’u atu komprende oinsá atu uza portál serbisu nian ho prátika, nune’e ha’u bele apoia di’ak liután ha’u-nia formandu sira liuhosi tranzisaun husi formasaun ba empregu.
Treinamentu ne’e tulun Casimirio atu hanoin hikas ninia knaar, la’ós de’it nu’udar profesór ne’ebé prepara estudante sira ba serbisu, maibé mós nu’udar ema ida ne’ebé bele liga sira ho ativu ba oportunidade empregu nian. Agora nia bele ajuda graduadu sira rejista iha plataforma molok sira husik eskola, hodi fó ba sira vizibilidade boot liu ba empregadór sira iha nasaun tomak.
Maski Marina no Casimirio serbisu iha ambiente oioin, sira nia esperiénsia destaka realidade hanesan: plataforma dijitál sira kria de'it impaktu bainhira ema iha abilidade no konfiansa atu uza sira ho efetivu.
Carlito Cabral Diretór Jerál SEFOPE deskreve formasaun ne’e hanesan pasu ida ne'ebé oportunu ba ami nia konselleiru sira no profesór sira eskola téknika nian, ne'ebé maka iha liña oin hodi prepara foin-sa'e sira ba serbisu. Plataforma ida-ne'e halo de'it diferensa se ida-ne'e uza ho ativu.
Nia destaka mós parseria kleur iha inisiativa nia kotuk, hodi nota katak liu tinan 15 kolaborasaun ho OIT, hamutuk ho apoiu kontinuadu hosi Uniaun Europeia, kontribui maka'as ba reforsu servisu sira empregu nian iha Timor-Leste.
Alexandrinha Costa, Diretór ba Empregu iha SEFOPE no formadór ida, subliña katak formasaun nia valór habelar dook liu duké komprende teknolojia ne'e rasik.
"La to'o atu komprende oinsá plataforma ne'e funsiona. Ita mós presiza hatene oinsá atu halo ida-ne'e sai asesivel no útil ba ema sira ne'ebé buka serbisu. Ita-nia papél maka atu asegura katak ida-ne'e la'ós hela iha nivel eskritóriu maibé to'o ba komunidade sira."
Nu’udar Timor-Leste kontinua moderniza nia servisu empregu nian, formasaun ne’e ajuda atu asegura katak konselleiru no formadór sira la husik hela iha kotuk. Envezde, sira sai hanesan matadalan xave sira hodi ajuda ema barak liután atu la'o iha dalan hosi dezenvolvimentu abilidade sira ba serbisu ne'ebé di'ak.