Chuyển đổi công bằng
Xác định các ưu tiên thúc đẩy chuyển đổi công bằng trong ngành giấy và bột giấy Việt Nam
Các bên liên quan từ Nhà nước, doanh nghiệp và công đoàn đã họp tại Hà Nội để xác định những hành động ưu tiên cho quá trình chuyển đổi công bằng trong ngành giấy và bột giấy Việt Nam, tập trung giải quyết thiếu hụt nguồn vốn xanh, chênh lệch kỹ năng và bảo vệ người lao động.
21 tháng 4 năm 2026
HÀ NỘI (Tin tức ILO) - Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), phối hợp với Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), tổ chức cuộc họp tham vấn nhằm thảo luận các hành động ưu tiên thúc đẩy chuyển đổi công bằng trong ngành giấy và bột giấy Việt Nam, trong khuôn khổ hỗ trợ của Chương trình Đối tác ILO-Hàn Quốc.
Cuộc họp có sự tham dự của hơn 40 đại biểu đến từ các bộ, ngành, tổ chức đại diện người sử dụng lao động và người lao động, doanh nghiệp ngành giấy và bột giấy, cơ sở đào tạo, tổ chức nghiên cứu và các đối tác phát triển. Thảo luận tại cuộc họp không chỉ tập trung vào đóng góp ý kiến cho dự thảo Báo cáo đánh giá chuyển đổi công bằng, mà còn hướng tới từng bước chuyển các khuyến nghị dựa trên bằng chứng thành những hành động cụ thể, khả thi, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động khi ngành bắt đầu quá trình chuyển đổi xanh.
Phát biểu khai mạc, bà Sinwon Park, Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng chuyển đổi công bằng là một quá trình dài hạn, đòi hỏi nỗ lực liên tục, sự phối hợp hiệu quả và cách tiếp cận quản trị bao trùm. Bà cho biết: “Chuyển đổi công bằng chỉ có thể đạt được thông qua đối thoại xã hội hiệu quả, sự phối hợp chính sách chặt chẽ và sự tham gia thực chất của cả người sử dụng lao động và người lao động.”
Cuộc họp tham vấn dựa trên các phát hiện chính từ dự thảo nghiên cứu do nhóm MBI thực hiện, áp dụng Hướng dẫn Chuyển đổi Công bằng của ILO làm khung phân tích. Nghiên cứu cho thấy, mặc dù ngành giấy và bột giấy đang mở rộng và ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, ngành hiện đang chịu áp lực ngày càng lớn từ quá trình chuyển đổi xanh và tự động hóa. Các thách thức nổi bật bao gồm nhu cầu đầu tư lớn cho công nghệ xanh và sạch hơn, khả năng tiếp cận tài chính xanh còn hạn chế – đặc biệt đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa – tình trạng bất đối xứng về kỹ năng, hợp tác còn hạn chế giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, các rủi ro mới về an toàn vệ sinh lao động, cũng như khoảng trống trong an sinh xã hội, nhất là đối với lao động ở khu vực phi chính thức. Nhìn chung, ngành đã bước vào giai đoạn chuyển đổi, song mức độ sẵn sàng cho chuyển đổi công bằng còn chưa đồng đều, đòi hỏi các chính sách hỗ trợ có trọng tâm và linh hoạt hơn.
Trước bối cảnh đó, các thảo luận tập trung vào việc xác định một số hành động ưu tiên có thể triển khai trong thực tế, đồng thời bảo đảm các khía cạnh bao trùm và “công bằng” của quá trình chuyển đổi. Dưới sự chủ trì của ILO, VPPA và VCCI, các đại biểu nhấn mạnh rằng các khuyến nghị cần được đặt trong một khung quản trị chuyển đổi công bằng rõ ràng, đi kèm với sự phối hợp chính sách chặt chẽ giữa các bộ, ngành. Sự tham gia thực chất của người sử dụng lao động và người lao động trong quá trình ra quyết định được coi là yếu tố then chốt, trong đó tham vấn và đối thoại xã hội đóng vai trò trung tâm trong việc quản lý thay đổi và xử lý các rủi ro mới phát sinh. Các đại biểu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của cách tiếp cận liên ngành, gắn kết giữa phát triển kỹ năng, tài chính xanh và hỗ trợ doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa – thay vì triển khai riêng lẻ. Một số ý kiến cho rằng, chuyển đổi công bằng và nâng cao năng lực cạnh tranh có thể hỗ trợ lẫn nhau, song mối liên hệ này chỉ thực sự hình thành khi có những cải thiện cụ thể về chất lượng việc làm, năng suất và năng lực doanh nghiệp.
Từ góc độ hoạch định chính sách, ông Nguyễn Mạnh Thắng, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, cho rằng cần tiếp tục lồng ghép các nội dung này vào định hướng phát triển ngành: “Các nội dung về chuyển đổi công bằng cần được tích hợp vào dự thảo Chiến lược phát triển ngành giấy và bột giấy, nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi xanh gắn với mục tiêu tăng trưởng bền vững”.
Đại diện cộng đồng doanh nghiệp chia sẻ những kinh nghiệm ban đầu trong giảm phát thải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tuân thủ các yêu cầu về môi trường, đồng thời thẳng thắn chỉ ra các rào cản còn tồn tại như thủ tục phức tạp, định hướng chính sách chưa rõ ràng và khó tiếp cận hỗ trợ tài chính, kỹ thuật cho đầu tư xanh. Bà Trần Thị Hồng Liên, Phó Giám đốc Văn phòng giới sử dụng lao động, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhấn mạnh: “Việc ưu tiên các hành động ngắn hạn, khả thi là cần thiết để giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, từng bước tiếp cận thông tin, phát triển kỹ năng và nhận được hỗ trợ kỹ thuật phù hợp cho quá trình chuyển đổi xanh.”
Một số doanh nghiệp cũng cho thấy nhận thức ngày càng rõ hơn về sự cần thiết phải hướng tới các thực hành bền vững hơn, song thừa nhận rằng tiến trình này vẫn đang diễn ra từng bước. Bà Nguyễn Trần Phương Đinh, đại diện Công ty HHP Global, chia sẻ: “Mặc dù doanh nghiệp đã có những bước đi ban đầu hướng tới các thực hành xanh và bao trùm hơn, nhưng chúng tôi cần các cơ chế tài chính xanh rõ ràng và hỗ trợ kỹ thuật phù hợp để duy trì và từng bước mở rộng các nỗ lực này.”
Các đại diện công đoàn ở nhiều cấp độ nhấn mạnh rằng bảo vệ người lao động trong suốt quá trình chuyển đổi cần được đặt ở vị trí ưu tiên, đặc biệt thông qua đào tạo lại và nâng cao kỹ năng, tăng cường các biện pháp an toàn vệ sinh lao động và mở rộng tiếp cận an sinh xã hội. Các ý kiến cũng khẳng định vai trò không thể thiếu của đối thoại xã hội ở cả cấp doanh nghiệp và cấp ngành trong dự báo rủi ro, quản lý điều chỉnh lao động và bảo đảm không để các nhóm lao động dễ bị tổn thương bị bỏ lại phía sau.
Cuộc họp kết thúc với sự thống nhất về một số bước tiếp theo. Nhóm nghiên cứu sẽ hoàn thiện báo cáo đánh giá trên cơ sở tiếp thu ý kiến tham vấn, với trọng tâm rõ hơn vào các hành động ưu tiên và lộ trình triển khai. ILO, VPPA, VCCI cùng các bên liên quan sẽ tiếp tục trao đổi để xác định các sáng kiến thí điểm cụ thể. Đồng thời, đối thoại về phát triển kỹ năng dự kiến sẽ được tiếp tục thông qua một diễn đàn có sự tham gia của doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, dự kiến tổ chức trong khuôn khổ Vietnam Paper Day vào cuối tháng 5.
ILO tái khẳng định cam kết, cùng với Chính phủ Hàn Quốc thông qua Chương trình Đối tác ILO–Hàn Quốc, tiếp tục hỗ trợ các bên liên quan tại Việt Nam trong chuyển hóa bằng chứng nghiên cứu và đối thoại chính sách thành các hành động cụ thể, từng bước hướng tới một tương lai công bằng, xanh và bền vững cho ngành giấy và bột giấy.