Projetu EU-ILO Agrofloresta Abilidade Empodera Organizasaun sira iha Timor-Leste atu halao Edukasaun Finanseiru Esensial ba Família
Projetu EU-ILO Agrofloresta abilidade ba Empregu no Resiliénsia, ne'ebé suporta husi União Europeia, realiza ho susesu Treinamentu ba Treinadór sira (ToT) kona-ba Edukasaun Finanseiru iha semana kotuk.
19 August 2024
DILI, Timor-Leste (ILO News) – Projetu EU Agrofloresta abilidade ba Empregu no Resiliénsia, ne'ebé suporta husi União Europeia, realiza ho susesu Treinamentu ba Treinadór sira (ToT) kona-ba Edukasaun Finanseiru iha semana kotuk. Treinamentu ne'e dezenha atu fó abilidade importante kona-ba jere osan ba familia sira ne'ebé suporta husi projetu ida ne'e atu aumenta sira-nia rendimentu familia liuhosi oportunidade empregu no negósiu iha área agroflorestal.
Treinamentu ne'e hetan partisipasaun husi 26 treinadór husi setór privadu, IADE, sentru treinamentu hanesan CDC-Baucau no Fuiloro, no mós membru grupo koperatíva husi Viqueque, no sira seluk, sira halibur hamutuk iha STVJ-Comoro hodi hetan koñesimentu foun no dezenvolve sira-nia metodolojia treinamentu.
Treinamentu ne'e fó konfiansa ba hau atu hahú planeia finanseiru ho atensaun liu, no atu ajuda sira seluk atu halo hanesan ne'e mos.
Salvador Gomes, husi Kooperativa Chasun iha município Viqueque
Lidera husi Mester trainer (Treinadór) Rini Wahyu Hariyani husi Indonézia, sesaun ne'e kobre tópiku esensial sira hanesan halo planu no atinji objetivu finanseiru ba família; rai osan, empresta no gasta ho kuidadu; pros no kontra entre financeiru liuhosi empréstimu versus kapitál pessoal; no jere orçamentu ne'ebé efikaz. Treinamentu ne'e fóka liu ba importância atu kompreende situasaun finanseiru ema ida-nian no foti desizaun ne'ebé informadu.
“Ema barak iha objetivu moris atu moris prosperu iha futuru, maibé la hatene oinsa atu atinji. Ida ne'e la'ós kona-ba motante osan ne'ebé mak ema ida iha, maibé kona-ba oinsa atu jere osan-ne'ebé mak efikaz liu," Rini esplika iha sesaun ne'e. “Ami nia objetivu mak atu dezenvolve treinadór sira ne'ebé bele fó treinamentu ne'e ba benefisiáriu sira, no haforsa atitude pozitivu kona-ba jere orsamentu família.”
Partisipante sira entusiazmu tebes, husu pergunta no partilha sira-nia esperiénsia. Salvador Gomes, husi Kooperativa Chasun iha município Viqueque, hateten katak treinamentu ne'e fó ne'ebé hanesan hanoin balu kona-ba jere orçamentu ba família. "Antes, hau hanoin katak jere orçamentu la'ós buat ida-ne'ebé hau presiza halo," Gomes dehan. "Maibé agora hau haree katak ne'e importante loos ba hau-nia família no ba hau-nia komunidade. Treinamentu ne'e fó konfiansa ba hau atu hahú planeia finanseiru ho atensaun liu, no atu ajuda sira seluk atu halo hanesan ne'e mos."
Liuhosi aprendizajen ne’e atu separa fundus entre uza ba pessoais no negósiu, sira bele melhora sira-nia ekonomia familia no suporta sira-nia oan nia edukasaun.
Jacinta Abu Cau Pereira, Partisipante seluk
Partisipante seluk, Jacinta Abu Cau Pereira, apresia prática sira kona-ba rai osan no investe. "Hau sempre interesse ba investimentu, maibé Bu Rini-nia esplikasaun motiva tebes hau," nia dehan. "Hau kontente atu lori koñesimentu ida-ne'e fila ba hau-nia komunidade no partilha ho benefisiáriu sira no grupu agrikultór sira. Liuhosi aprendizajen ne’e atu separa fundus entre uza ba pessoais no negósiu, sira bele melhora sira-nia ekonomia familia no suporta sira-nia oan nia edukasaun."
Treinamentu ne'e konklui ho entrega sertifikadu ba partisipante sira. Sira fila husi treinamentu ne’e ho sentido empodera no hakarak atu implementa buat ne'ebé sira aprende, prontu atu partilha koñesimentu foun ho komunidade no grupu agrikultór sira-ne'ebé buka hetan rendimentu di'ak liuhosi oportunidade negósiu no servisu oferese husi Projetu Habilidades Agrofloresta.