People standing in the field

Seguransa no saúde iha serbisu fatin

OIT no Indonézia kolabora iha kapasitasaun OSH ba inspetór traballu Timor-Leste nian

Treinamentu ba kapasitasaun ne’e sai nu’udar ezemplu forte ida kona-ba kooperasaun rejionál entre Estadu-membru OIT rua ne’e, ne’ebé hetan apoiu hosi OIT.

16 July 2025

Facilitated by experienced Indonesian OSH experts, the training marks a strong example of regional cooperation between the ILO and the two ILO Member States. 7/2025 © ILO
Content also available in: English

DILI, Timor-Leste (Notísia OIT) - OIT, iha kolaborasaun ho Ministériu Forsa Traballu Repúblika Indonézia liuhosi nia Diresaun Jerál ba Dezenvolvimentu Inspesaun Laborál no Seguransa no Saúde iha Traballu (OSH), hala’o formasaun téknika ba Inspesaun Jerál Traballu (IGT) Timor-Leste nian. Hala’o iha Dili hosi loron 9–11 fulan Jullu, formasaun ne’e halibur inspetór traballu na’in 30 hosi rai laran

Treinamentu ne'e hatán ba marku ida foin lalais ne'e iha paizajen polítika traballu Timor-Leste nian: promulgasaun Lei No. 11/2023 kona-ba Seguransa, Saúde no Ijiene iha Servisu-Fatin—lei OSH komprensivu dahuluk iha nasaun ne'e. Nu'udar ajénsia ezekusaun ne'ebé dezignadu, IGT hala'o papél sentrál ida hodi asegura kumprimentu iha servisu fatin ho lei, ne'ebé manda medida preventiva sira hodi hamenus risku sira hosi rai-rahun, barullu, naroman ne'ebé ladi'ak, no temperatura estremu sira.

Ema sira tur iha sala laran
© OIT
© OIT
Treinamentu tékniku loron tolu ba Inspesaun Jerál Traballu (IGT) Timor-Leste nian iha DIli. 7/2025

Fasilita hosi peritu sira OSH ne’ebé iha esperiénsia hosi Ministériu Forsa Traballu no Forum Indonézia ba Asosiasaun Teste Ambiente Serbisu (PJK3), formasaun ne’e marka ezemplu forte ida hosi kooperasaun rejionál entre OIT no Estadu Membru OIT rua ne’e.

Ami hein katak ami nia maluk inspetór OSH sira iha Timor-Leste hetan koñesimentu ne’ebé iha valór no bele enrikese dalan ne’ebé sira halo sira-nia inspesaun iha futuru.

Waluyo, PG Dip Sc (OSH), M.Sc hosi Sentru OSH hosi Ministériu Forsa Traballu

Durante loron tolu nia laran, formasaun ne’e ho objetivu atu harii inspetór sira-nia kapasidade téknika atu hala’o inspesaun bazeia ba dadus, identifika perigu sira iha servisu fatin no apoia ezekusaun kuadru legál OSH nasionál foun Timor-Leste nian. Ida-ne'e mós foka ba hametin partisipante sira-nia abilidade atu opera no interpreta ferramenta sasukat OSH nian no atu aplika sira-nia deskobrimentu sira ba senáriu inspesaun nian iha mundu reál.

Atu apoia dezenvolvimentu futuru regulamentu tékniku Timor-Leste nian kona-ba sasukat OSH, formasaun ne’e hatudu sesaun fahe koñesimentu kona-ba padraun no prátika Indonézia nian nu’udar pontu referénsia prátiku. “Ami sente kontente atu bele fahe ami nia esperiénsia hosi inspesaun OSH iha setór oioin iha Indonézia. Ami hein katak ami nia maluk inspetór OSH sira iha Timor-Leste hetan hanoin ne’ebé iha valór no bele enrikese maneira ne’ebé sira halo sira-nia inspesaun iha futuru,” hateten fasilitadór ida, Waluyo, PG Dip Sc (OSH), MSc hosi Sentru OSH Ministériu Poder.

Ema nain hat halo observasaun
© OIT
© OIT
Durante vizita iha kampu, partisipante sira pratika uza ferramenta sasukat nian hodi avalia konsentrasaun rai-rahun, nivel barullu, naroman no kondisaun termál sira. 7/2025

Organiza mós vizita kampu ida ba instalasaun fabrikasaun bloku beton nian, iha ne'ebé partisipante sira pratika uza ferramenta sasukat nian hodi avalia konsentrasaun rai-rahun, nivel barullu, iluminasaun no kondisaun termál sira. "Esperiénsia prátika ida-ne'e ajuda ami atu liga koñesimentu teóriku ho dezafiu sira iha servisu fatin," hateten inspetór partisipante ida.

Lita Octavia, Ofisiál Programa Nasionál OIT nian, subliña nesesidade ba kapasitasaun OSH nian ba inspetór sira traballu nian. "Ida-ne'e krusiál katak inspetór traballu sira ekipadu ho abilidade tékniku sira, ferramenta apropriadu sira no koñesimentu sólidu atu hala'o inspesaun sira ne'ebé efetivu, bazeia ba evidénsia no konfiável," nia hatete. “Iha paralelu, OIT enkoraja Timor-Leste atu adota regulamentu komplementár hodi apoia ezekusaun padraun OSH ne’ebé konsistente no bazeia ba dadus.”

Esperiénsia prátika ida-ne'e ajuda ami atu liga koñesimentu teóriku ho dezafiu sira iha servisu fatin.

Inspetór ida ne'ebé partisipa