Traballu dignu

Konstituente tripartida reforsa dezenvolvimentu Programa Nasaun Traballu Dignu Timor-Leste nian 2026-2030

Konstituente Tripartida sira iha Timor-Leste afirma sira-nia kompromisu atu promove empregu produtivu, haforsa protesaun traballadór no reforsa governasaun inkluziva merkadu traballu nian.

9 July 2026

Content also available in: English
© OIT
© OIT
Reprezentante tripartida sira iha Timor-Leste diskute prioridade sira ba Programa Nasaun Traballu Dignu foun 2026-2030. 7/2026

DILI, Timor-Leste (Notísia OIT) - Reprezentante Tripartida husi Organizasaun Internasionál Traballu (OIT) iha Timor-Leste - governu, empregadór no organizasaun traballadór sira - hala'o sorumutu iha Dili iha loron 2 fulan Jullu hodi promove dezenvolvimentu Programa Nasaun Traballu Dignu foun Timor-Leste 2026-2030.

Programa Nasaun Traballu Dignu nu'udar enkuadramentu prinsipál iha nivel nasaun nian ne'ebé OIT no ninia konstituente tripartida sira konkorda kona-ba prioridade sira atu orienta kooperasaun OIT nian iha Timor-Leste. Asegura katak apoiu husi Organizasaun ne'e aliña ho prioridade dezenvolvimentu nasionál no nesesidade husi nia parseiru tripartida sira.

Sorumutu ne'e halibur hamutuk reprezentante sira husi Sekretaria Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), Kamara Komérsiu no Indústria Timor-Leste (CCI-TL), Konfederasaun Sindikatu Timor-Leste (KSTL), no mós instituisaun governu sira seluk no parte interesada nasionál sira.

Programa foun ne'e fó oportunidade importante ida ba governu, empregadór no traballador sira atu konkorda kona-ba prioridade sira ne'ebé fahe ba malu hodi kria empregu barak no di'ak liu, proteje traballadór sira, no hametin instituisaun merkadu traballu nian.

Sr. Carlito Cabral, Diretór Jerál SEFOPE

Programa Nasaun Traballu Dignu foun ne'e sei bazeia ba realizasaun no lisaun sira ne'ebé aprende husi Programa Nasaun Traballu Dignu 2022-2025 no prioridade sira ne'ebé identifika ona durante konsultasaun tripartida inisiál ne'ebé hala'o iha fulan Outubru 2025. Ida ne'e mós sei aliña ho Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Timor-Leste nian 2011-2030, Programa Governu Konstitusionál, Planu Implementasaun Estratejia Nasaun ba Empregu nian 2025-2028, no Enkuadramentu Nasoins Unidas nian ba Kooperasaun Dezenvolvimentu Sustentavel 2026-2030.

Durante sorumutu ne'e, Banku Sentrál Timor-Leste (BCTL) aprezenta dezempeñu no perspetiva ekonómiku nasaun nian. Aprezentasaun ne'e fó kontestu importante ba diskusaun sira kona-ba kriasaun empregu, dezenvolvimentu setór privadu, diversifikasaun ekonómika no orientasaun ba futuru merkadu traballu nian.

© OIT
© OIT
Sr. Diego Rei, Espesialista Empregu OIT nian, aprezenta ona avaliasaun ida kona-ba integrasaun Timor-Leste nian ba ASEAN no ninia implikasaun ba merkadu traballu nasaun no mundu traballu nian. 7/2026

OIT mós aprezenta avaliasaun ida kona-ba integrasaun Timor-Leste nian ba ASEAN no ninia implikasaun ba empregu, dezenvolvimentu emprezariál, dezenvolvimentu abilidade, mobilidade traballu no kompetitividade. Avaliasaun ne'e sai hanesan baze ba diskusaun kona-ba oportunidade no dezafiu sira ne'ebé mai husi integrasaun rejionál.

Partisipante sira halo revizaun ba prioridade no rezultadu sira ne'ebé propoin ona husi Programa Nasaun Empregu Dignu foun, hodi konsidera kontestu merkadu ekonómiku no traballu Timor-Leste nian, prioridade nasionál ba empregu no oportunidade rejionál emerjente sira. Diskusaun ne'e foka liu ba área prioridade tolu ne'ebé hatán ba nesesidade traballadór, empregadór no ekonomia ne'ebé luan liu:

  1. Promosaun empregu no empregabilidade, no dezenvolvimentu emprezariál;
  2. Haforsa protesaun ba traballadór sira no habelar protesaun sosiál; no
  3. Hadi'a governasaun merkadu traballu nian, inklui diálogu sosiál ne'ebé forte liu no haforsa kapasidade organizasaun empregadór no traballadór sira-nian.

“Na'in nasionál no partisipasaun tripartida ne'e esensiál tebes atu asegura katak Programa Nasaun Traballu Dignu foun ne'e reflete realidade no aspirasaun Timor-Leste nian. Ida ne'e sei orienta ita-nia esforsu hamutuk atu promove empregu, hametin protesaun ba traballadór sira no hadi'a instituisaun merkadu traballu sira.”

Sr. Diego Rei, Espesialista Empregu OIT

Sujestaun sira ne'ebé halibur durante sorumutu ne'e sei inkorpora iha esbosu tuir mai husi Programa Nasaun Traballu Dignu 2026-2030.

Sorumutu ne'e mós reforsa importánsia husi diálogu tripartida no na'in nasionál hodi forma programa foun. Partisipante sira subliña nesesidade atu kontinua kolabora hodi asegura katak Programa Nasaun Traballu Dignu ne’e prátika, inkluziva no responsivu ba nesesidade dezenvolvimentu Timor-Leste nian.