Trường học tình thương Thiên Ân: Mô hình giúp trẻ em đi học, không phải đi kiếm sống

Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam (Tin tức ILO) – Ngay giữa những con phố nhộn nhịp trung tâm quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh, có một mái ấm của những cơ hội, đó là trường Thiên Ân. Được thành lập vào năm 2000 bởi một giáo xứ địa phương, ngôi trường này đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống của nhiều trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Quận Bình Tân là quận phải đối diện với nhiều khó khăn đặc thù. Nhiều gia đình trong quận là những người di cư đến từ các tỉnh thành khác với mong muốn tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn. Thật không may, thu nhập thấp và sự mưu sinh vất vả là một thực tế khắc nghiệt đối với họ. Trong nhiều trường hợp, áp lực tạo thu nhập đè nặng trên đôi vai của những đứa trẻ trong gia đình. Đáng buồn thay, việc đi học lại trở thành mối quan tâm thứ yếu. Thay vào đó, trẻ em phải lang thang trên đường phố, đảm nhận những công việc bấp bênh như bán vé số hoặc giúp việc tại các nhà hàng địa phương. Những công việc này tuy mang lại nguồn thu nhập nhanh chóng nhưng lại đặt lũ trẻ vào tình trạng dễ bị tổn thương và phải đối diện với thực tế khắc nghiệt của cuộc sống trên đường phố.

Trường Thiên An sau này đã trở thành mái ấm cho nhiều những đứa trẻ như vậy, ban đầu là các lớp học xóa mù chữ miễn phí cho trẻ em dễ bị tổn thương trong quận cho đến nay là trường học cho gần 400 trẻ em trong độ tuổi tiểu học đến từ khắp các địa bàn khác nhau trên thành phố Hồ Chí Minh. Tại đây, các nữ tu và giáo viên tận tâm đã nuôi dưỡng các trí tuệ trẻ và mang lại cho các gia đình một nơi để con cái họ học hành. Tuy nhiên, công cuộc chống lao động trẻ em là một cuộc chiến liên tục và lợi ích tài chính trước mắt có thể cám dỗ hơn đối với các gia đình còn đang gặp phải vật lộn để kiếm sống. Đây chính là lý do dự án ILO ENHANCE* do Bộ Lao động Hoa Kỳ tài trợ quyết định can thiệp.

© ILO/ Tran Thuy Duong

© ILO/ Tran Thuy Duong

Tìm hiểu nhu cầu và hành động

Hiểu được những thách thức phức tạp mà nhà trường và học sinh phải đối mặt, dự án đã cùng với nhà trường và các đối tác từ Sở Lao động, Thương binh và Xã hội thành phố Hồ Chí Minh (Sở LĐTBXH) và Hội Từ thiện Trẻ em Sài Gòn triển khai cách tiếp cận đa diện. Dự án cung cấp các công cụ học tập thiết yếu, từ sách giáo khoa và vở ghi đến cổng thông tin kỳ diệu của một thư viện trường học được trang bị đầy đủ. Nhưng có lẽ sự can thiệp có tác động mạnh mẽ nhất là chương trình ăn trưa hàng ngày. Với những bữa ăn đủ dinh dưỡng, các em có thể ở lại học cả ngày, thay vì phải đi làm buổi chiều như trước.

Bà Lê Kim Duyên, giờ đã gần 70, chỉ vào đứa cháu gái giữa đám đông trẻ em vui vẻ ăn trưa, “Tôi làm công việc thu gom rác hàng ngày. Tôi sẽ không thể cho cháu đi học nếu không có Thiên Ân và sự hỗ trợ mà chúng tôi đã nhận được. Con rất thích đi học” – bà Duyên cho biết.

Điều quan trọng hơn cả là sự thay đổi thái độ của các gia đình đối với giáo dục. Sơ Nguyễn Thị Thảo, người quản lý trường chia sẻ: ''Theo tôi, khía cạnh thành công nhất của chương trình hỗ trợ này là chúng tôi đã nâng cao được nhận thức của phụ huynh, giờ đây họ đã hiểu được tầm quan trọng của việc cho phép con em mình tiếp tục đi học.”

© ILO/ Tran Thuy Duong

© ILO/ Tran Thuy Duong

Không chỉ dừng ở hỗ trợ trong lớp học

Sự hỗ trợ của dự án không dừng lại ở khía cạnh học thuật. Đối với nhiều trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, thách thức là thiếu những thứ cơ bản cần thiết như giấy khai sinh để các em có thể đến trường và đăng ký bảo hiểm y tế xã hội. Bà Hồng Thị Nguyệt, 63 tuổi, có cháu trai là Gia Huy đang học lớp 5, chia sẻ ‘Tôi rất biết ơn nhà trường và sự hỗ trợ của dự án. Nhờ có họ, chúng tôi đã làm được giấy khai sinh cho cháu trai tôi vì bố mẹ cháu đã bỏ đi từ khi cháu còn nhỏ. Bây giờ cháu đã được nhận được thẻ bảo hiểm y tế để có thể phẫu thuật cổ tay bị chấn thương mùa hè vừa rồi’.

Trong thời gian xảy ra đại dịch COVID-19, dự án cũng hỗ trợ cung cấp thực phẩm khẩn cấp và đồ dùng học tập cho học sinh và gia đình.

Một mô hình bền vững để nhân rộng

Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục thường xuyên, dự án cũng đã và đang tiếp tục hợp tác với Sở LĐTBXH và Hội từ thiện Trẻ em Sài Gòn của thành phố để đảm bảo các em học sinh Thiên Ân có thể chuyển tiếp sang các trường trung học cơ sở công lập và trường dạy nghề.

Câu chuyện của Thiên Ân là câu chuyện về niềm hy vọng và trao quyền. Cách tiếp cận toàn diện của dự án ENHANCE – không chỉ cung cấp giáo dục mà còn giải quyết các thách thức kinh tế và xã hội tiềm ẩn – đã giảm đáng kể tình trạng lao động trẻ em đồng thời nuôi dưỡng niềm yêu thích học tập. Hiện tại, dự án đang phối hợp với quận để đảm bảo tính bền vững của mô hình, truyền cảm hứng cho một tương lai mà ở đó giáo dục, chứ không phải làm việc sớm, sẽ mở đường cho một ngày mai tươi sáng hơn.

© ILO/ Tran Thuy Duong

© ILO/ Tran Thuy Duong

© ILO/ Tran Thuy Duong

© ILO/ Tran Thuy Duong

--

* Chương trình hỗ trợ được thực hiện bởi dự án Nâng cao năng lực quốc gia về phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em tại Việt Nam (ENHANCE) hợp tác với Bộ Lao động Thương binh và Xã hội do Bộ Lao động Hoa Kỳ tài trợ.