Từ nỗi đau đến hy vọng: Hỗ trợ các gia đình và con em họ sau đại dịch

Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam (Tin tức ILO) – Dọc con hẻm nhỏ ở quận Bình Tân là những dãy nhà thuê san sát nhau, lớp mái tôn phản chiếu ánh nắng chiều gay gắt. Ở đó, bên trong căn phòng nhỏ chỉ rộng 7m2 là nơi chị Lê Thị Thu Thảo, 52 tuổi, sinh hoạt hàng ngày. Trên một bàn thờ nhỏ đặt một khung ảnh trầm mặc. Khuôn mặt trẻ trung trong ảnh của chồng chị dường như ẩn chứa một hơi ấm quen thuộc trong ánh mắt, trái ngược hoàn toàn với nỗi buồn sâu lắng trong ánh mắt chị Thảo.

Mùa hè năm 2021 đã vẽ nên một bức tranh ảm đạm cho thành phố Hồ Chí Minh. Biến thể Delta tàn nhẫn của COVID-19 đã như một cơn bão đi qua thành phố đông dân cư, để lại dấu vết tàn phá sau đó. Như những người lao động di cư từ các tỉnh thành khác chuyển đến đô thị phía Nam và sinh sống trong những khu dân cư đông đúc này, gia đình chị Thảo cũng không tránh khỏi đại dịch này. Chồng chị Thảo, một người đàn ông tưởng chừng khỏe mạnh lại trở thành nạn nhân của virus. Cả thành phố bị phong tỏa hoàn toàn đã trở thành một mê cung tuyệt vọng. Các bệnh viện quá tải, những lời cầu xin được chăm sóc y tế rơi vào tuyệt vọng trong tiếng ồn ào của đau khổ. Mặc dù chị Thảo đã cố gắng đưa chồng đến bệnh viện nhưng đã quá muộn. Virus đã cướp đi chồng chị, để lại cho chị gánh năng của người mẹ đơn thân.

'Mỗi tháng mình đi làm công ty da giày có được 7 triệu mấy, cuộc sống thì hơi vất vả để trang trải được các chi phí lo cho hai đứa con gái ăn học. Một đứa sắp vào đại học còn một đứa học lớp 7’, chị Thảo cho biết. Chị cũng cố gắng làm thêm nhưng mỗi tối làm 2.000 nắp chai chỉ kiếm được khoảng 50.000 đồng (2 USD).

© ILO/ Tran Thuy Duong

© ILO/ Tran Thuy Duong

Cách đó chỉ vài km cũng trong quận Bình Tân, chị Phạm Thị Huyền, 43 tuổi, cũng mang trong mình vết sẹo vô hình. Chị Huyền mất chồng vì đại dịch đúng hai tuần sau chị Thảo. Chồng chị là thợ mộc, khi đó mới 46 tuổi, vì tình yêu gia đình đã trèo ra khỏi tầng hai của ngôi nhà để bảo vệ gia đình mình khỏi virus. Chỉ trong vòng một tuần, anh đã qua đời vì COVID-19 tại bệnh viện dã chiến, để lại chị Huyền một mình chăm sóc hai đứa con nhỏ, một con gái 11 tuổi và một con trai 9 tuổi, với thu nhập, cũng là làm việc cho một nhà máy giày da, khoảng 8 triệu đồng một tháng.

'Giờ muốn làm tăng ca, kiếm ra tiền cũng chẳng có thời gian mà kiếm nữa. Còn đi về lo cho con cái. Em đi làm kiếm tiền vì con, mà giờ tăng ca, không ai lo, chúng nó có làm sao thì em đi kiếm tiền cũng chả để làm gì.'

© ILO

© ILO

Chị Thảo và chị Huyền chỉ là hai trong số rất nhiều gia đình ở thành phố Hồ Chí Minh phải chịu sự mất mát to lớn vì COVID-19. Trong một số trường hợp xấu nhất, cả cha và mẹ đều mất vì virus, để lại ông bà phải chăm sóc các cháu. Có nhiều trường hợp khác, những người trụ cột trong gia đình lại bị mất việc làm, tạo thêm khó khăn cho cuộc sống vốn dĩ đã nhiều thách thức.

Nhận thức được tác động tàn khốc về mặt kinh tế và tinh thần của đại dịch, dự án ENHANCE* của ILO do Bộ Lao động Hoa Kỳ tài trợ đã thực hiện một cuộc khảo sát toàn diện về trẻ em bị ảnh hưởng bởi đại dịch tại ba quận mục tiêu của thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có quận Bình Tân. Dựa trên dữ liệu này, dự án đã phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng một kế hoạch hỗ trợ cụ thể.

Thông qua sự hợp tác với Sở Lao động, Thương binh và Xã hội thành phố, chính quyền địa phương và Hội Từ thiện Trẻ em Sài Gòn, tính đến tháng 3 năm 2024, dự án đã cung cấp sự hỗ trợ thiết yếu cho hơn 779 trẻ em, trong đó có cả các con của chị Thảo và chị Huyền. Đây là một gói hỗ trợ toàn diện được thiết kế để trao quyền cho những trẻ em này và người giám hộ của các em để xây dựng lại cuộc sống. Gói hỗ trợ này bao gồm hỗ trợ dinh dưỡng thiết yếu để đảm bảo sức khỏe thể chất, hỗ trợ giáo dục để các em tiếp tục được đến trường và mở đường cho một tương lai tươi sáng hơn, và cả đào tạo nghề cho một số em, trang bị cho các em những kỹ năng cần thiết để gia nhập lực lượng lao động sau này. Nhận thức được tổn thương tâm lý do sự mất mát gây ra, dự án cũng đã mời các chuyên gia hỗ trợ cá nhân và hỗ trợ nhóm cho trẻ em và người giám hộ. Việc làm này tạo ra một không gian an toàn giúp họ vượt qua nỗi đau và tìm lại sức mạnh để tiến về phía trước.

Đối với chị Thảo và chị Huyền, sự hỗ trợ này đã trở thành ngọn hải đăng trong cơn bão.

'Cuộc sống vất vả nhưng mình cứ tiếp tục cố gắng thôi. Lúc anh ấy mất ý thì mình có hứa, mình có nói là “anh yên tâm ra đi, em sẽ lo cho con ăn học đàng hoàng”. Được nhận hỗ trợ từ các cô chú dự án, mấy mẹ con mình an ủi lắm. Mình cảm ơn rất nhiều.' Chị Thảo chia sẻ, mắt ánh lên tia hy vọng.

Chị Huyền cũng chia sẻ 'Em rất là biết ơn anh chị [dự án] đã giúp đỡ, hỗ trợ các cháu tiền sách vở, các thiết yếu. Cũng đỡ nhiều lắm.'

Cả hai người phụ nữ, với gánh nặng đau buồn đã được xoa dịu nhờ sự hỗ trợ của dự án. Giờ đây hai chị đều chỉ có chung một mong muốn: được nhìn thấy con mình phát huy hết tiềm năng của mình, một giấc mơ mà họ có thể cùng nhau phấn đấu.

---

* Chương trình hỗ trợ được thực hiện bởi dự án Nâng cao năng lực quốc gia về phòng ngừa và giảm thiểu lao động trẻ em tại Việt Nam (ENHANCE) hợp tác với Bộ Lao động Thương binh và Xã hội do Bộ Lao động Hoa Kỳ tài trợ.