Türkiye ve ötesinde kooperatiflerin ölçülmesi: Kooperatif istatistiklerinde küresel ve ulusal ilerlemelere dair webinar
23 Kasım 2024
5 Kasım 2024 tarihinde, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, kooperatif istatistiklerindeki küresel ve ulusal ilerlemeleri incelemek üzere bir webinara ev sahipliği yaptı. Çevrim içi etkinlik, uluslararası çalışma istatistik standartlarının kooperatiflere uygulanmasını ve bu standartların Türkiye'deki uygulanma süreçlerini ele almak üzere önde gelen uzmanları bir araya getirdi.
Açılış ve Bağlam
Fakülte Dekanı ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hatice Hicret Özkoç, kooperatif istatistiklerinin bilinçli ekonomik ve sosyal politikalar oluşturmada kritik bir rol oynadığını vurgulayan açılış konuşmasını gerçekleştirdi. Üniversitelerin sürdürülebilir kalkınma ve sosyal dayanışma ekonomisi (SDE) çerçevesinde diyalog ve araştırmayı destekleme konusundaki önemini ifade etti. Oturumun moderatörlüğünü üstlenen Prof. Dr. Aylin Çiğdem Köne, kooperatif istatistiklerinin politika geliştirme ve küresel iş birliğini ilerletmedeki rolüne ilişkin kapsamlı bir tartışmayı yönetti.
Neredeyiz?
Kooperatif İstatistiklerine İlişkin Yönergeler, Ekim 2018'de 20. Uluslararası Çalışma İstatistikçileri Konferansı'nda (ICLS) kabul edilmiş ve Mart 2019'da ILO Yönetim Kurulu tarafından onaylanmıştır. Bu yönergeler, kooperatif istatistikleri için uluslararası bir norm oluşturma yolunda ilk adımı temsil etmektedir. Yönergeler; kavramlar ve tanımlar, kooperatif türleri, istatistiksel birimler ve kooperatiflerde çalışma gibi ilgili konuları kapsar.
Kanıta dayalı politika oluşturmanın giderek daha önemli hale geldiği bir dönemde, kooperatif istatistikleri, kooperatiflerin ekonomik büyüme, istihdam yaratma ve sosyal gelişime olan katkılarını ölçen veriler sunar. 50’den fazla politika yapıcı, araştırmacı ve uygulayıcının katılımıyla gerçekleşen etkinlikte, Türkiye, İtalya, Güney Kore, Tanzanya ve Kosta Rika gibi ülkelerde yapılan pilot çalışmaların sonuçları sunulmuş ve tartışılmıştır. Bu bulgular, 2023 yılında yapılan 21. ICLS toplantısında ele alınmış ve sosyal dayanışma ekonomisi (SDE) istatistiksel yönergelerinin geliştirilmesi için önerilen bir yol haritası üzerinde mutabık kalınmıştır.
Küresel ve Ulusal Uzmanlardan Öngörüler
Webinar, veri sistemlerinin entegrasyonu ve uluslararası standartlarla uyum gibi önemli başarılar ve zorlukları vurguladı. ILO İstatistik Departmanından emekli uzman Mustafa Hakkı Özel, Türkiye’nin kooperatif istatistiklerine ilişkin yasal çerçeve, politikalar ve kooperatiflerin sosyo-ekonomik etkilerini ele aldı. ILO’nun 193 No’lu Tavsiyesi ve 20. ICLS’de kabul edilen yönergelerin, veri toplama süreçlerinin küresel ölçekte karşılaştırılabilirliğini nasıl artırdığına dikkat çekti.
ILO Kooperatif, Sosyal ve Dayanışma Ekonomisi BirimiBaşkanı Simel Eşim, kooperatif istatistikleri geliştirilirken kaydedilen önemli aşamaları ele aldı. 2028 yılında düzenlenecek 22. ICLS kapsamında bir rehberin kabul edilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti. Ayrıca, kooperatif istatistiklerinin eğitim ve araştırmaya entegre edilmesi, kooperatiflerin sosyo-ekonomik etkilerinin ölçülmesi ve dünya çapında insana yakışır işlerin geliştirilmesi için atılacak adımlara vurgu yaptı.
Türkiye’de KOOP-BİS: Kooperatif Verilerinin Merkezileştirilmesi
Özyeğin Üniversitesi Sürdürülebilirlik Platformu araştırmacısı Orkun Doğan, Türkiye’de kooperatif istatistiklerinin geliştirilmesi sürecini ve Türkiye pilot çalışmasının sonuçlarını paylaştı. Türkiye’nin kooperatif verilerinin uluslararası standartlarla uyumunu sağlamak ve politika oluşturma kapasitesini artırmak adına atılması gereken adımları tartıştı. Şunları önerdi:
- Ticaret Bakanlığı ve TÜİK arasında iş birliğinin formalize edilmesi,
- Kooperatif bilgi sistemindeki idari kayıtların entegre edilmesi ve dijitalleştirilmesi,
- Kooperatiflerin ekonomik katkılarını ölçmek için pilot bir çalışma yürütülmesi,
- Kooperatiflerdeki gönüllü çalışmaları içeren yeni veri toplama yöntemlerinin geliştirilmesi.
Politika Geliştirme ve Veri Entegrasyonunun İlerletilmesi
Ticaret Bakanlığı’ndan Uzman Fatih Polattimur, Türkiye’nin Resmi İstatistik Programı (RİP) kapsamında KOOP-BİS sisteminin işleyişine dair ayrıntılar verdi. Dijitalleşme, merkezi veri yönetimi ve doğrulama tekniklerinin entegrasyonu gibi ilerlemelerden bahsetti. Gelecek planları arasında daha detaylı ekonomik ve istihdam istatistikleri üretilmesi ve kooperatif sektörünün sürdürülebilir kalkınmadaki rolünü güçlendirme hedefleri yer alıyor.
Karşılaşılan Zorluklar ve Gelecek Yönelimleri
ILO Türkiye Ofisi’nden Geçim Kaynakları Uzmanı Ayşe Turunç Kankal, Türkiye’nin kooperatif istatistikleri girişimlerinden elde edilen deneyimleri paylaştı. Kooperatiflerin bölgesel kalkınmaya, toplumsal cinsiyet eşitliğine ve ekonomiye katkılarını yansıtan, sağlam bir veri altyapısı oluşturmanın önemini vurguladı.
Sağlam Verilerle Geleceği İnşa Etmek
Bu webinar, Türkiye’nin kooperatif istatistikleri konusundaki yaklaşımında bir dönüm noktası olmuştur. Ticaret Bakanlığı ve ILO’nun desteğiyle, Türkiye’nin kooperatiflerin ekonomik ve sosyal etkilerini artırmak için küresel standartlarla uyumlu bir politika çerçevesi geliştirdiği belirtilmiştir.
Webinarı kaçıranlar için tam kayıtlara şu bağlantılardan ulaşılabilir:
- Kooperatif İstatistikleri ve Küresel Standartlar Üzerine Giriş
- KOOP-BİS Sistemi ve Entegratif Çabalar
Daha fazla bilgi için: