Mevsimlik Tarımda Çocuk İşçiliği ile Mücadele Faaliyet Değerlendirme Toplantısı

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ortaklığında yürütülen “Türkiye’deki Mevsimlik Fındık Tarımında En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Sona Erdirilmesine Yönelik Kapsamlı Model Projesi”* kapsamında 2018 fındık hasat döneminde gerçekleştirilen faaliyetleri değerlendirmek ve ilgili politikalar bağlamında çalışmaları yaygınlaştırmanın yollarını tartışmak üzere 22 Kasım 2018 tarihinde Ankara’da paydaş toplantısı gerçekleştirildi.

Ulusal ve yerel paydaşların yer aldığı toplantı iki oturum olarak gerçekleştirildi. İlk oturumda, Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocuklarının Eğitime Erişimine İlişkin 2016/5 Sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesi ile Mevsimlik Tarım İşçilerine İlişkin 2017/6 Sayılı Başbakanlık Genelgesi çerçevesinde mevcut çalışmalar ele alınarak görüş ve öneriler paylaşıldı. Toplantının ikinci oturumunda, farklı ürün gruplarında çocuk işçiliği ile mücadelenin yaygınlaştırılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunuldu.

ILO Türkiye Ofisi Kıdemli Program Yöneticisi Nejat Kocabay, mevsimlik fındık tarımında çocuk işçiliğinin sona erdirilmesine yönelik olarak 2012 yılından bu yana yürütülen ve 2020 sonuna kadar sürdürülecek proje çerçevesinde ulusal ve yerel paydaşlarla biraraya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getirirken, toplantının Milli Eğitim Bakanlığı ve Başbakanlık Genelgelerinin uygulamalarına ilişkin mevcut faaliyetleri değerlendirmek, örnek uygulamaları paylaşmak ve önerileri ele almak adına önemli bir platform oluşturduğunu ifade etti. Proje illeri olan Ordu, Düzce, Sakarya ve Şanlıurfa illerinin yanı sıra Eskişehir, Konya, Malatya ve Adana illerinden mülki amirlerin ve temsilcilerin de toplantıda yer aldığını belirten Kocabay, mevsimlik tarımın gerçekleştirildiği farklı ürün gruplarının yer aldığı illerin tecrübelerini tartışmanın mevsimlik tarımda çocuk işçiliği ile mücadelenin yaygınlaştırılması yolunda önemli bir fırsat olduğunu dile getirdi.

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma Genel Müdür Yardımcısı Şeref Kazancı, “Mevsimlik tarım işçisi aileler çalışma yerlerine giderken ekonomik ve sosyal zorunluluklardan dolayı çocuklarını da yanlarında götürmekte ve böylece çocuklar aile ekonomisine katkı sağlamak için yaşlarına uygun olmayan tarımsal işlerde çalışmaktadır. Bu kapsamda, mevsimlik tarım işçilerinin ve ailelerinin yaşadığı sorunların giderilmesi ve çocuklarının çalışmak yerine eğitime ve sosyal faaliyetlere yönlendirilmelerinin sağlanması amacıyla “Mevsimlik Tarım İşçileri” konulu Başbakanlık Genelgesi hazırlanmış ve geçtiğimiz yıl yürürlüğe girmiştir." dedi.

Genelge kapsamında, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından “Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi (METİP)”nin uygulamaya konduğunu ve Bakanlık bünyesinde İçişleri, Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlıkları ile ortak olarak "Mevsimlik Tarım İşçileri Bilgi Sistemi" (e-METİP) kurulduğunu ifade eden Kazancı, sözlerini şöyle sürdürdü, “Bugün toplantımızda METİP çerçevesinde illerinizde yürütülen çalışmalar ve e-METİP sisteminin işleyişi üzerine de değerlendirmelerinizi alacağız. Bu değerlendirmelerin, Projemizin ve kurulan sistemin etkinliğinin artırılmasına önemli katkılar sunacağı inancındayız.”

Türkiye’de mevsimlik fındık tarımında en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinin sona erdirilmesine katkıda bulunma amacıyla devam eden proje kapsamında yürütülmekte olan çalışmalara bundan sonra da aynı istek ve verimlilikle destek verileceğine olan inancını ifade eden Kazancı, tüm paydaşlara katılımlarından ötürü teşekkür etti.

Toplantıda, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı Tarım ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı temsilcilerinin yanı sıra projenin hedef illeri olan Ordu, Düzce, Sakarya ve Şanlıurfa ile farklı ürün gruplarının hasadı gerçekleştirilen Adana, Eskişehir, Konya ve Malatya illerinden mülki idare amirleri ile İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ve Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri temsilcileri yer aldılar.

*Proje, 2012 yılında ILO ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ortaklığında mevsimlik fındık tarımında en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinin sona erdirilmesine yönelik olarak Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yer alan Ordu ilinde başlatıldı. Başarıyla tamamlanan ilk dönemin ardından 2015 yılı itibarıyla Batı Karadeniz Bölgesinde Düzce ve Sakarya ve mevsimlik tarım işçisi göçü veren Şanlıurfa illerini de kapsayacak şekilde genişletilen proje, 2020 yılı sonuna kadar uzatıldı. Projenin genel hedefi, hükümetin Ulusal İstihdam Stratejisi (2014-2023) ve Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı (2017-2023)’nda yer alan çerçeve doğrultusunda mevsimlik tarım işlerinde çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinin ortadan kaldırılmasına katkıda bulunmaktır. Çocukların en kötü biçimlerdeki işlerden çekilmesi ve risk altındaki çocukların çalışma yaşamına girmesinin önlenmesi için ulusal ve yerel kapasitenin güçlendirilmesine katkı sağlanması ve konuya ilişkin duyarlılık geliştirilmesi amaçlanmaktadır.