ILO Türkiye Ofisi Karadeniz Bölgesi’nde çocuk işçiliği ile mücadele kapsamında insan hakları ve insana yakışır iş için özen yükümlülüğü bilgilendirme seminerleri düzenledi
Çocuk işçiliğiyle mücadele kapsamında insan hakları ve özen yükümlülüğü konularında düzenlenen seminerler, sosyal tarafların farkındalığının artırılmasını amaçlıyor.
21 Ocak 2025
ORDU/SAKARYA (ILO Haber) - Türkiye’de Mevsimlik Fındık Tarımında En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Sona Erdirilmesine Yönelik Kapsamlı Model Projesi kapsamında Ordu ve Sakarya’ da çocuk işçiliği ile mücadele kapsamında İnsan Hakları ve İnsana Yakışır İş İçin Özen Yükümlülüğü Bilgilendirme Seminerleri düzenlendi. ILO Türkiye Ofisi Danışmanı Dr. Nurcan Önder tarafından verilen seminerlere 70’e yakın özel sektör ve sosyal taraf temsilcisi katıldı.
13 Aralık’ta Ordu’da 20 Aralık’ta Sakarya’da düzenlenen seminerlerin amacı, başta ILO Çok Uluslu Şirketler ve Sosyal Politika Üçlü İlkeler Bildirgesi (MNE Bildirgesi) olmak üzere ILO Temel Sözleşmeleri ve sorumlu iş yönetimine ilişkin uluslararası çerçeveler hakkında farkındalık yaratmak, Avrupa Birliği'nin Temmuz 2024'te kabul edilen Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi de dahil olmak üzere sorumlu iş yönetimi ve insan hakları özen yükümlülüğü konusundaki uluslararası gelişmeleri paylaşmak, sorumlu iş uygulamalarını teşvik ederek uluslararası özen yükümlülüğü standartlarının anlaşılmasını sağlayarak fındık hasadında tarımsal tedarik zincirinde en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına yönelik çabalara katkıda bulunmaktı.
Ordu’daki bilgilendirme semineri, ILO Türkiye Ofisi Kıdemli Proje Koordinatörü Ayşegül Özbek Kansu, Çalışma Uzmanı Mustafa Bozkurt ve Karadeniz İhracatçı Birlikleri Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Dursun Oğuz Gürsoy tarafından yapılan açılış konuşmaları ile başlayıp Ayşegül Özbek Kansu tarafından yapılan proje sunumuyla devam etti. Ardından ILO Türkiye Ofisi Danışmanı ve eski Çalışma Genel Müdürü Nurcan Önder tarafından “Tedarik Zincirinde Yeni Uygulamalar ve ILO” isimli sunum gerçekleştirildi. Sunumda tedarik zincirine ait uygulamaların bir tarihçesi, sorumlu iş yönetimiyle ilgili temel uluslararası belgeler, Avrupa ülkelerinden uygulama örnekleri, AB Kurumsal Sürdürülebilirlik ve Özen Yükümlülüğü Direktifi kapsamı, zorla çalıştırma ile ilgili gücnel gelişmeler ve ILO belgeleri ile ilgili kapsamlı bilgiler verildi.
Sunumun ardından soru-cevap bölümünde paydaşlar sorularını ve önerilerini paylaştı. Bunlar arasında kamu-özel sektör iş birliklerinin artırılması, tedarik zincirlerinde izlenebilirlik hususunda yaşanan zorluklar, eğitim ve düzenleme girişimleri, fındık haricindeki diğer sektörler, çok boyutlu yaklaşımın önemi, teşvik sözleşmelerinin etkin kullanımı, ticaret borsaları ve ziraat odalarıyla etkin koordinasyon hususları yer aldı.
Kapanış konuşmalarında toplantının temel sonuçları özetlenerek 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Mevsimlik Tarım İşçileri Genelgesinin güncellenen hususlarına dikkat çekildi.
Sakarya’da 20 Aralık 2024 tarihinde düzenlenen seminere ise İstanbul Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği'ni temsilen Balsu Operasyon Komitesi Satış Direktörü Üzeyir Kıdık, Sakarya Ferizli Kaymakamı Hasan Balcı'nın yanı sıra fındık firmaları ve sosyal taraf temsilcileri katıldı.
ILO Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Hassan, Çalışma Uzmanı Serdar Uğurlu ve Üzeyir Kıdık'ın açılış konuşmalarıyla başlayan seminer, Ayşegül Özbek Kansu’nun proje sunumu ve ardından Nurcan Önder'in bilgilendirici sunumuyla devam etti.
Sunumun ardından soru-cevap bölümünde katılımcılar değerlendirmelerde bulunarak yorum ve sorularını dile getirdi. Bunlar arasından AB Direktifi’nin ABD ve Çin’deki yansımaları, ve özellikle Almanya’daki direktife yönelik eleştirilerin nasıl ele alınması gerektiği şeklinde olanlar, ILO uzmanları tarafından, süreçteki bu tip dalgalanmaların geri adım olarak nitelendirilmeyerek, direktifin getirdiği yükümlülükleri ihracat ve insan hakları odaklı ele alınmasının Türkiye’nin lehine olacağı şeklinde yanıtlandı.
Sakarya’daki seminerin kapanış konuşmalarında ILO Türkiye Direktörü Yasser Hassan, iş dünyasında insan haklarına saygılı sorumlu iş davranışının artık gönüllülük esasından çıkıp bir zorunluluk haline geliyor olduğunu belirtti. Ayrıca, Avrupa Birliği’nce kabul edilen ve Türkiye dahil tüm tedarik zincirlerinde uygulanacak olan direktifin müzakerelerinin üç yıldan fazla sürdüğünü, ancak özel sektörün iş dünyasının ve sivil toplumun taleplerine cevap vermek durumunda kaldığını ifade etti. Hassan ayrıca, insan haklarına saygılı iş yönetiminin kamusal otoritenin en üstte olduğu dikey katmanlı bir uygulama pratiğinden, sürecin tüm aktörlerini kapsayan yatay katmanlı bir uygulamaya doğru evrildiğinin de altını çizdi. ILO tarafınca tanımlanmış uluslararası çalışma standartlarının tanınması, insan haklarına ve çevreye saygılı iş yönetimi ve sorumlu iş davranışının raporlanması gibi şimdiye dek hükümetlerin sorumluluğu olan idari aşamaların, artık özel sektör firmaları için de geçerli olduğunu belitti. Bununla beraber sürdürülebilirlik, kârlılık, insan hakları ve çevre gibi kavramların da tanımlarının yeniden kurgulanıyor olduğuna da vurgu yaptı.
Doğu ve Batı Karadeniz bölgelerinde fındık ihracatı yapan firmaların katılım sağladığı bilgilendirme seminerlerinde ILO Türkiye Ofisi, çocuk işçiliğine yönelik devam eden projeler ve yeni girişimlerin altını çizerek bir dizi paydaşla birlikte tedarik zinciri boyunca sorumlu iş uygulamalarını güçlendirme konularındaki kararlılığını vurgulamış oldu. Seminerlerle, Türkiye'deki ulusal çalışma mevzuatı ve uluslararası çalışma standartlarına uyum çerçevesinde insana yakışır çalışma ortamının sağlanmasındaki sorunlara yönelik proje kapsamında yürütülen araştırmanın taslak sonuçlarının paylaşılması ve belirlenen tematik konulardaki sorunlar ve çözüm önerilerine dair ilgili tarafların görüş ve katkılarının alınması yoluyla alınacak sonuçlarının güçlendirilmesi hedeflendi. Bu seminer serisiyle, iş dünyası ve sosyal taraflar arasındaki diyaloğu güçlendirmeye ve Türkiye'deki çalışma koşullarını uluslararası standartlara taşımaya yönelik somut politika önerileri geliştirilmesine katkı sunuldu.