13. Çalışma Meclisi Türkiye'de Çalışma Hayatını, Sosyal Diyalog ve İnsana Yakışır İş konularını ele almak üzere toplandı
ILO Genel Direktörü, Türkiye hükümetinin ve sosyal tarafların sosyal diyalog konusundaki kararlılığını memnuniyetle karşıladı.
30 Nisan 2024
ANKARA- Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Ankara'da düzenlenen 13. Çalışma Meclisi'nde önemli bir katılım göstererek, insana yakışır iş konusunda rehberlik sağlama ve Türkiye'deki üçlü ortaklarını destekleme konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koydu.
Gündemin "Türkiye Cumhuriyeti'nin Yüzüncü Yılında Çalışma Hayatı: Emeğin, Sendikal örgütlenmenin ve İstihdamın Geleceği " teması etrafında şekillendiği etkinliğe hükümetin yanı sıra işçi ve işveren örgütleri ile paydaşlar aktif katılım sağladı, etkinlik boyunca ILO'nun desteği özellikle vurgulandı.
Açılış oturumu, ILO Genel Direktörü Gilbert F. Houngbo'nun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Prof. Dr. Vedat Işıkhan'ı ve Türkiye'deki işçi ve işveren örgütlerinin genel başkan ve temsilcilerini, "çalışma dünyasının birçok zorlukla karşı karşıya olduğu bir dönemde," Çalışma Meclisini yeniden topladıkları için tebrik ettiği video mesajıyla başladı.
Üçlü ortakların sosyal diyaloğa olan sürekli bağlılığına vurgu yapan Genel Direktör mesajında, "iklim değişikliğinden demografik değişimlere ve dijitalleşmeye kadar, bu dönüştürücü güçlerin karar alma süreçlerinde kapsayıcılığı sağlamak için sosyal diyaloğa öncelik verilmesini gerektirdiğini” vurgulayarak sosyal diyaloğun bugün çalışma dünyasının karşı karşıya olduğu zorlukların ele alınmasındaki önemli rolünün altını çizdi.
Genel Direktör, Türkiye'nin sosyal adaletin ve herkes için insana yakışır işin yaygınlaştırılmasını amaçlayan Küresel Sosyal Adalet Koalisyonu’na katılma kararını memnuniyetle karşıladı. Genel Direktör, Türkiye'deki işçi ve işveren örgütlerini de bu yolu izlemeye ve sosyal adaletin gerçekleştirilmesi için kolektif bir kararlılığı teşvik etmeye çağırdı.
Genel Direktör kapanış konuşmasında, 13. Çalışma Meclisinin "sosyal diyaloğu yeniden canlandıracağına" ve Türkiye'ye insana yakışır iş ve sosyal adalet yolunda rehberlik edeceğine olan inancını dile getirdi. Türkiye ile ILO arasındaki zengin iş birliği geçmişine değinen Genel Direktör, iş birliğinin daha da derinleştirilmesi konusunda iyimser olduğunu ifade etti.
Gün boyunca, ILO'nun uzmanlığı ve rehberliğiyle katkıda bulunduğu panel tartışmalarında, işgücünün geleceğinden yeşil ve dijital geçişlerin işgücü piyasası üzerindeki etkilerine kadar ilgili konular ele alındı. Prof. Dr. Vedat Işıkhan'ın moderatörlüğünde yapılan ilk panel, ILO'nun tüm sosyal ortakları olan Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ), Türkiye Hak İşçi Sendikaları Konfederasyonu (HAK-İŞ) ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (DİSK), Memur Sendikaları Konfederasyonu (Memur-Sen), Türkiye Kamu Çalışanları Sendikaları Konfederasyonu (Kamu-Sen), Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) katılımıyla gerçekleştirildi. Sosyal taraflar, karşılaşılan zorluklara rağmen sosyal diyalog yoluyla bir araya gelerek bu sorunların üstesinden gelebileceklerine olan inançlarını dile getirdiler. Çalışma hayatına ilişkin meselelerin ancak ILO standartlarıyla uyumlu bir sosyal diyalog ve müzakere süreciyle etkili bir şekilde ele alınabileceğini vurguladılar. Ayrıca, herkes için insana yakışır iş ve güvenli bir gelecek sağlamayı merkeze alan bir çalışma yaşamı çağrısında bulundular.
ILO insana yakışır iş konusunda rehberlik sağlamaya ve üçlü ortaklarını desteklemeye devam ediyor
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın'ın yönettiği "Çalışma Hayatında İnsana Yakışır İş" başlıklı panelde, ILO Sosyal Diyalog ve Üçlü Yapı Birimi Başkanı Youcef Ghellab, herkes için insana yakışır çalışma koşullarının sağlanmasının önemini vurguladı. Ghellab, sosyal diyaloğa ve Çalışma Meclisi gibi kurumlara, hükümet ve sosyal tarafların bir araya gelerek uzun vadede sadece dayanıklı bir iş dünyası değil, aynı zamanda dayanıklı bir ekonomi ve toplum inşa etmek için el ele çalışmalarına yardımcı olmak için her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğunu belirterek şunları söyledi: "Değişen iş dünyası, toplumsal cinsiyet eşitliği, iş-yaşam dengesi, esnek çalışma gibi konulara paralel olarak daha kaliteli işler üretmek için çalışıyoruz. Bu perspektifte iş sağlığı ve güvenliğini önceleyen politika ve projeler geliştiriyoruz. Çalışma hayatında birçok zorlukla karşı karşıya olduğumuz bir dönemdeyiz. Hak kayıpları, düşük ücretler, zayıf sosyal koruma ve işsizliğin eşitsizlikleri derinleştirdiği iklim değişikliği, demografik değişimler ve dijitalleşme ile karşı karşıyayız. ILO olarak insana yakışır iş konusunda rehberlik etmeye ve üçlü ortaklarımızı desteklemeye devam ediyoruz."
Hassan: "Türkiye'de kadınların işgücü piyasasındaki durumlarında yaşanan olumlu değişikliklere rağmen toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikler devam etmektedir. Sosyal adaleti sağlamak için zorlukları hep birlikte ele almalıyız."
İkinci panelin sonunda ILO Türkiye Direktörü Yasser Hassan, kadınlar için insana yakışır iş konusunda atılan olumlu adımlara ve karşılaşılan zorluklara değinmek amacıyla söz aldı. Kadın girişimciliğini ve istihdam fırsatlarını teşvik eden Anayasa ve İş Kanunu hükümlerinde de yer aldığı üzere, Türkiye'deki toplumsal cinsiyet eşitliği ve ayrımcılık yasağı konusundaki güçlü yasal çerçevenin altını çizdi. Ayrıca, Türkiye'nin işgücü piyasasında toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik etmek için 12. Kalkınma Planında belirtilen politikaların önemini vurguladı. Hassan, bu çerçevedeki temel öncelikler arasında politika geliştirme süreçlerinde kadınların güçlendirilmesi, toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme uygulamalarının savunulması, girişimcilik alanındaki girişimlerin yaygınlaştırılması ve kadınların işgücüne katılımını desteklemek için finansal ve dijital okuryazarlığın artırılmasının yer aldığını ifade etti. Ayrıca, bakım hizmetlerinin erişilebilirliğini ve kalitesini artırmaya yönelik tedbirlerin, Türkiye'nin işgücü ortamında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasının ayrılmaz bileşenleri olduğu ifade etti.
Hassan ayrıca, "Türkiye kayıt dışı istihdamla mücadelede önemli ilerlemeler kaydetmiştir. Böylece kayıt dışı çalışan kadın sayısı azaldı. Kadınların kayıt dışı istihdam oranı 2002 yılında %72,5 iken, bu oran 2022 yılında %33,8'e düşmüştür. Son yıllarda işverenler arasında kadınların oranında artış eğilimi (2022'de %11,9) var. Kadınlar son yıllarda çeşitli liderlik rolleri dahil sosyal ortaklardaki liderlik pozisyonlarında giderek daha fazla temsil edilmektedir. Kadınların güçlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin konular da aynı şekilde sendikalar için giderek daha önemli hale gelmektedir." dedi.
Süregelen zorlukların da altını çizen Hassan şunları vurguladı: "Türkiye'de kadınların işgücü piyasasındaki statülerinde olumlu değişiklikler olmasına rağmen toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikler devam etmektedir. Sosyal adaleti sağlamak için bazı zorlukları hep birlikte ele almalıyız,” şeklinde konuşan Hassan bu konuları şu şekilde özetledi:
- Kadınlar için sınırlı iş fırsatları ve kötü çalışma koşulları.
- Yasaların uygulanmasının iyileştirilmesi gerekliliği.
- Kadınlar tarafından yapılan yoğun ücretsiz bakım ve ev işleri.
- Yetersiz bakım hizmetleri ve politikaları.
- Kadınların düşük sendikalaşma düzeyi ve sosyal diyalog gündeminde sınırlı yerinin olması.
- Eğitim ve becerilere erişimdeki zorluklar.
- İşyerinde şiddet ve tacizle mücadele için sistematik bir mekanizmanın olmaması.
- Cinsiyete dayalı ücret farkının azaltılması için politikaların ve ortak çabaların geliştirilmesi.
Konuşmasını, “Bu zorlukların üstesinden gelmek için birlikte hareket etmezsek, çalışma yaşamını bozan ve kadınlar için düşmanca bir ortam haline getiren suiistimal buzdağının altında kalan kanıtlarla karşı karşıya kalacağız" diyerek tamamladı.
13. Çalışma Meclisi’nin ilk günü değerlendirme ve kapanış oturumuyla sona erdi.
Çalışma Meclisi ikinci gününde, sendikalaşma ve toplu iş sözleşmesi alanındaki zorlukların ele alınmasına odaklanarak devam edecek. Çalışma Meclisi, ILO Genel Direktör Yardımcısı ve Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktörü Beate Andrees'in kapanış konuşmasıyla sona erecek.
