Hợp tác công đoàn trong khu vực rất cần thiết để bảo vệ lao động di cư

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) kêu gọi các nước Đông Nam Á xây dựng sự phối hợp và hợp tác chặt chẽ giữa các tổ chức công đoàn để bảo vệ lao động di cư quốc tế, những người thường dễ bị tổn thương do bị đối xử bất công, lạm dụng và bóc lột, tại một hội thảo cấp khu vực được khai mạc sáng nay tại Hà Nội.

Thông cáo báo chí | Ngày 16 tháng 7 năm 2013
HÀ NỘI – Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) kêu gọi các nước Đông Nam Á xây dựng sự phối hợp và hợp tác chặt chẽ giữa các tổ chức công đoàn để bảo vệ lao động di cư quốc tế, những người thường dễ bị tổn thương do bị đối xử bất công, lạm dụng và bóc lột, tại một hội thảo cấp khu vực được khai mạc sáng nay tại Hà Nội.

Hội thảo “Tăng cường hợp tác công đoàn giữa các nước ASEAN đối với lao động di cư” diễn ra trong ba ngày 16-18/7, do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (TLĐLĐVN) và ILO phối hợp tổ chức với sự tham dự của các nhà lãnh đạo công đoàn từ Bangladesh, Campuchia, Ấn Độ, Hàn Quốc, Lào, Malaysia, Myanmar, Nepal, Thái Lan và Việt Nam.

Giám đốc Quốc gia ILO Việt Nam, ông Gyorgy Sziraczki, cho biết: "Lao động di cư đóng góp đáng kể cho nền kinh tế của nước tiếp nhận, và lượng kiều hối họ gửi về nhà góp phần phát triển kinh tế của quốc gia quê hương họ, nhưng họ thường nhận được rất ít sự bảo vệ và quyền lợi".

Theo ILO, di cư lao động quốc tế là một "hiện tượng không thể tránh khỏi" trong một nền kinh tế toàn cầu hóa. Vì vậy, các tổ chức công đoàn, với vai trò một tổ chức đấu tranh cho công bằng xã hội và quyền con người, cần phải tiến hành các biện pháp tích cực nhất nhằm đảm bảo di cư an toàn và bảo vệ quyền lợi cho người lao động.

Chuyên viên cao cấp ILO khu vực châu Á-Thái Bình Dương về các hoạt động của người lao động, ông Pong-Sul Ahn, cho biết sự hợp tác giữa các tổ chức công đoàn của cả nước gửi và tiếp nhận lao động đóng một vai trò quan trọng trong trao đổi thông tin và hỗ trợ việc bảo vệ các quyền của người lao động di cư.

Ông cũng chia sẻ thêm: "Bảo vệ quyền lợi của lao động di cư là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của người lao động trong nước và tránh tình huống lao động di cư quốc tế và lao động trong nước cạnh tranh lẫn nhau".

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Thường trực TLĐLĐVN, ông Nguyễn Hòa Bình, cho rằng một mạng lưới liên kết vững mạnh của các tổ chức công đoàn trong khu vực cũng có thể hỗ trợ các nỗ lực nhằm tập hợp một cách hiệu quả lao động di cư.



Tư vấn đi làm việc ở nước ngoài tại Trung tâm giới thiệu vệc làm Hà Tĩnh. © ILO

Theo ông Pong-Sul, di cư lao động quốc tế cần phải được quản lý theo các chính sách dựa trên quyền, được ghi nhận bởi các công ước quốc tế và luật pháp quốc gia.

"Các quyền của lao động di cư cần được bảo vệ bất kể người lao động ở tình trạng có giấy tờ hay không có giấy tờ hợp pháp" ông nói.

ILO ước tính trong số 105 triệu lao động di cư quốc tế trên thế giới, có khoảng 30 triệu lao động xuất thân từ châu Á - Thái Bình Dương. Khoảng 14 triệu lao động di cư từ các nước ASEAN (Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á) và 6 triệu lao động làm việc ngay tại khu vực này, chủ yếu ở Malaysia, Thái Lan, Singapore và Brunei.

Số người di cư qua biên giới tìm việc làm dự kiến sẽ tăng trong những thập kỷ tới do các thay đổi về cơ cấu dân số và chênh lệch lớn về thu nhập bình quân đầu người và lương. Việc thành lập Cộng đồng ASEAN vào năm 2015 cho phép lao động nội khối có tay nghề cao tự do di chuyển có thể sẽ đóng góp thêm cho xu hướng này.

Theo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Việt Nam, khoảng 80.000 lao động Việt Nam được đưa ra nước ngoài mỗi năm. Khoảng 500.000 lao động hiện đang làm việc hợp pháp ở hơn 40 quốc gia. Dự kiến trong năm 2013 họ sẽ gửi về lượng kiều hối khoảng 1,8-2 tỷ USD.

"Việt Nam có một lực lượng lao động dồi dào, trẻ cần cù nhưng chưa đủ điều kiện để có thể tạo đầy đủ việc làm, việc làm bền vững cho họ", Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn LĐVN, ông Bình, cho biết. "Vì vậy, Việt Nam coi đưa người lao động đi làm việc tại nước ngoài là một trong những chiến lược quốc gia. Việt Nam đã thực hiện khá thành công công việc này trong những năm qua và sẽ tiếp tục thúc đẩy thực hiện chiến lược này. Điều này đòi hỏi nhiều nỗ lực của Việt Nam nói chung và tổ chức công đoàn nói riêng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động di cư."

Hội thảo khu vực này được hỗ trợ bởi dự án di cư an toàn ILO-ASEAN (dự án TAM GIÁC ASEAN), do Cơ quan Phát triển Quốc tế Canada tài trợ.

GENEVA – Theo một ước tính mới của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), vai trò của lao động tự làm và doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ trong tạo việc làm quan trọng hơn nhiều so với những gì chúng ta từng nghĩ trước đây. 

Số liệu thu thập được từ 99 quốc gia cho thấy những “đơn vị kinh tế nhỏ” này chiếm 70% tổng số việc làm, khiến cho họ trở thành động lực quan trọng nhất trong tạo việc làm.

Phát hiện của nghiên cứu này “rất có ý nghĩa” đối với những chính sách và chương trình về tạo việc làm, chất lượng việc làm, khởi nghiệp, năng suất của doanh nghiệp và chính thức hóa việc làm, theo đó, báo cáo nêu rằng cần phải chú trọng hơn tới những đơn vị kinh tế nhỏ này.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng trung bình 62% việc làm tại 99 quốc gia này thuộc khu vực phi chính thức, nơi mà điều kiện làm việc nói chung có xu hướng kém (ví dụ như không có an sinh xã hội, tiền lương thấp hơn, điều kiện an toàn và sức khỏe nghề nghiệp kém và quan hệ lao động cũng kém hơn). Mức độ phi chính thức của các quốc gia cũng khác nhau, từ hơn 90% tại Benin, Bờ biển Ngà và Madagascar tới dưới 5% tại Áo, Bỉ, Brunei Darussalam và Thụy Sỹ.

Thông tin này được công bố trong một báo cáo mới của ILO có tiêu đề Nhỏ nhưng quan trọng: Bằng chứng toàn cầu về mức đóng góp cho việc làm của lao động tự làm, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Báo cáo chỉ ra rằng ở các nước có thu nhập cao, 58% tổng số việc làm là ở các đơn vị kinh tế nhỏ, trong khi đó ở các nước có thu nhập thấp và trung bình, tỷ lệ này cao hơn đáng kể. Báo cáo cũng cho biết ở những nước có mức thu nhập thấp nhất, tỷ trọng việc làm trong các đơn vị kinh doanh nhỏ là gần 100%.

Ước tính này được thực hiện dựa trên số liệu điều tra lực lượng lao động và hộ gia đình trong nước được thu thập từ tất cả các khu vực trừ Bắc Mỹ thay vì dùng những nguồn số liệu điều tra doanh nghiệp mang tính truyền thống thường có phạm vi hạn chế hơn.

“Theo chúng tôi được biết, đây là lần đầu tiên chúng ta ước tính mức đóng góp tạo việc làm của các đơn vị kinh tế nhỏ dùng biện pháp so sánh đối với một tập hợp nhiều quốc gia như vậy, đặc biệt là các quốc gia thu nhập thấp và trung bình”, ông Dragan Radic, trưởng Phòng Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa của ILO, cho biết.

Báo cáo khuyến nghị rằng việc hỗ trợ các đơn vị kinh tế nhỏ cần trở thành trọng tâm của các chiến lược phát triển kinh tế và xã hội. Báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo một môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp đó, đảm bảo họ thực hiện chức năng đại diện hiệu quả và các mô hình đối thoại xã hội cũng vận hành hiệu quả đối với họ.

Các khuyến nghị khác được đưa ra bao gồm: cần hiểu năng suất của doanh nghiệp được định hình bởi một “hệ sinh thái” lớn hơn như thế nào, tạo điều kiện tiếp cận tài chính và thị trường, thúc đẩy tinh thần kinh doanh của phụ nữ và khuyến khích công cuộc chuyển dịch sang nền kinh tế chính thức và bền vững về môi trường.

Doanh nghiệp siêu nhỏ được định nghĩa là doanh nghiệp có ít hơn 9 lao động, trong khi đó doanh nghiệp nhỏ là doanh nghiệp có thể tuyển dụng tới 49 lao động.