Chiến dịch 2016

Chiến dịch thanh tra lao động thúc đẩy tuân thủ pháp luật để những công trình xây dựng an toàn hơn

Chiến dịch Thanh tra Lao động năm 2016 vừa khởi động ngày hôm nay (21/3) với trọng điểm là ngành xây dựng – ngành cướp đi nhiều sinh mạng của người lao động nhất trong các vụ tai nạn lao động tại Việt Nam.

Thông cáo báo chí | Ngày 21 tháng 3 năm 2016
HƯNG YÊN – Chiến dịch Thanh tra Lao động năm 2016 vừa khởi động ngày hôm nay (21/3) với trọng điểm là ngành xây dựng – ngành cướp đi nhiều sinh mạng của người lao động nhất trong các vụ tai nạn lao động tại Việt Nam.

Với khẩu hiệu “Tuân thủ pháp luật lao động vì những công trình xây dựng an toàn”, chiến dịch năm nay nhằm thúc đẩy việc tuân thủ tốt hơn với các tiêu chuẩn và quy định về lao động với mục đích giải quyết các vi phạm phổ biến trong ngành xây dựng và từ đó cải thiện điều kiện làm việc của người lao động.

Với sự hỗ trợ của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Chính phủ Hà Lan, chiến dịch do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) cùng phối hợp với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Phòng thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức.

Theo báo cáo tình hình tai nạn lao động của Bộ LĐTBXH năm 2015, trong số các vụ tai nạn lao động chết người được báo cáo, xây dựng đứng đầu danh sách các ngành về số vụ cũng như số người chết. Ngành này chiếm tới 38% tổng số nạn nhân bị mất đi sinh mạng khi đang làm việc và 35% tổng số tai nạn lao động chết người được báo cáo. Trong khi đó, ngành đứng thứ hai – ngành cơ khí chế tạo – chỉ chiếm 8% số vụ và 7% số người chết.

Trong số 6 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng nhiều thương vong nhất của năm 2015, đã có tới 4 vụ xảy ra tại các công trường xây dựng.

Trong khi đó, còn có nhiều vụ tai nạn lao động, thương tích và bệnh nghề nghiệp trong ngành này có thể đã không được báo cáo.

Phát biểu tại lễ phát động chiến dịch, Thứ Trưởng LĐTBXH Phạm Minh Huân cho biết: “Ngoài trách nhiệm của phía người sử dụng lao động và người lao động, nguyên nhân của tình hình trên cũng bắt nguồn từ công tác phổ biến, tuyên truyền pháp luật lao động còn hạn chế, và sự vào cuộc của các ngành, các cấp còn chưa phát huy hiệu quả.”

Theo thứ trưởng, chiến dịch thanh tra lao động là một cách làm mới, đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội, bao gồm cả thanh tra lao động, tổ chức công đoàn, tổ chức đại diện của người sử dụng lao động cùng với sự vào cuộc của truyền thông đại chúng.

Chiến dịch sẽ tập trung nâng cao nhận thức của người sử dụng lao động, người lao động và toàn xã hội về pháp luật lao động và các tiêu chuẩn an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực xây dựng, và tăng cường số lượng các doanh nghiệp, công trình xây dựng được thanh tra lên ít nhất là 630 đơn vị trên toàn quốc trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 11 năm 2016.

Các nội dung thanh tra trọng điểm sẽ bao gồm thời giờ làm việc, làm thêm giờ; tiền lương; xây dựng nội quy và đào tạo về an toàn vệ sinh lao động; phương tiện bảo vệ cá nhân; tổ chức mặt bằng; sử dụng xe, máy, giàn giáo, giá đỡ, điện và thiết bị điện; công tác cốp pha, cốt thép và bê tông; công tác hàn; và công tác hoàn thiện.

Khẳng định yêu cầu cấp bách phải hành động hiệu quả để giải quyết và ngăn ngừa những tổn thất về con người trong ngành xây dựng, Giám đốc ILO Việt Nam, TS Chang-Hee Lee phát biểu: “Cũng như ở mọi nơi trên thế giới, trách nhiệm đảm bảo sức khỏe và an toàn cho người lao động trước hết thuộc về người sử dụng lao động. Vì lẽ đó, thanh tra lao động còn có thêm vai trò tư vấn để giúp người sử dụng lao động, cùng với người lao động, hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của họ theo pháp luật và đưa ra những lời khuyên để có cách tốt nhất tuân thủ pháp luật.”

Theo TS Lee, chiến dịch là một cơ hội để thanh tra lao động tại Việt Nam tăng cường vai trò tư vấn này, và cùng hợp tác với đại diện của người sử dụng lao động và người lao động, nhằm đạt được sự tuân thủ pháp luật và điều kiện làm việc đảm bảo cho người lao động tại các công trường xây dựng.

Lĩnh vực xây dựng là một trong những nguồn tạo việc làm chính tại Việt Nam. Theo ước tính của Chính phủ năm 2014, có tới hơn 3,3 triệu người lao động kiếm sống từ ngành này.

Chiến dịch thanh tra lao động 2016 là chiến dịch lần thứ hai của Bộ LĐTBXH. Chiến dịch lần thứ nhất trong năm 2015 tập trung vào ngành dệt may.

GENEVA – Theo một ước tính mới của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), vai trò của lao động tự làm và doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ trong tạo việc làm quan trọng hơn nhiều so với những gì chúng ta từng nghĩ trước đây. 

Số liệu thu thập được từ 99 quốc gia cho thấy những “đơn vị kinh tế nhỏ” này chiếm 70% tổng số việc làm, khiến cho họ trở thành động lực quan trọng nhất trong tạo việc làm.

Phát hiện của nghiên cứu này “rất có ý nghĩa” đối với những chính sách và chương trình về tạo việc làm, chất lượng việc làm, khởi nghiệp, năng suất của doanh nghiệp và chính thức hóa việc làm, theo đó, báo cáo nêu rằng cần phải chú trọng hơn tới những đơn vị kinh tế nhỏ này.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng trung bình 62% việc làm tại 99 quốc gia này thuộc khu vực phi chính thức, nơi mà điều kiện làm việc nói chung có xu hướng kém (ví dụ như không có an sinh xã hội, tiền lương thấp hơn, điều kiện an toàn và sức khỏe nghề nghiệp kém và quan hệ lao động cũng kém hơn). Mức độ phi chính thức của các quốc gia cũng khác nhau, từ hơn 90% tại Benin, Bờ biển Ngà và Madagascar tới dưới 5% tại Áo, Bỉ, Brunei Darussalam và Thụy Sỹ.

Thông tin này được công bố trong một báo cáo mới của ILO có tiêu đề Nhỏ nhưng quan trọng: Bằng chứng toàn cầu về mức đóng góp cho việc làm của lao động tự làm, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Báo cáo chỉ ra rằng ở các nước có thu nhập cao, 58% tổng số việc làm là ở các đơn vị kinh tế nhỏ, trong khi đó ở các nước có thu nhập thấp và trung bình, tỷ lệ này cao hơn đáng kể. Báo cáo cũng cho biết ở những nước có mức thu nhập thấp nhất, tỷ trọng việc làm trong các đơn vị kinh doanh nhỏ là gần 100%.

Ước tính này được thực hiện dựa trên số liệu điều tra lực lượng lao động và hộ gia đình trong nước được thu thập từ tất cả các khu vực trừ Bắc Mỹ thay vì dùng những nguồn số liệu điều tra doanh nghiệp mang tính truyền thống thường có phạm vi hạn chế hơn.

“Theo chúng tôi được biết, đây là lần đầu tiên chúng ta ước tính mức đóng góp tạo việc làm của các đơn vị kinh tế nhỏ dùng biện pháp so sánh đối với một tập hợp nhiều quốc gia như vậy, đặc biệt là các quốc gia thu nhập thấp và trung bình”, ông Dragan Radic, trưởng Phòng Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa của ILO, cho biết.

Báo cáo khuyến nghị rằng việc hỗ trợ các đơn vị kinh tế nhỏ cần trở thành trọng tâm của các chiến lược phát triển kinh tế và xã hội. Báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo một môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp đó, đảm bảo họ thực hiện chức năng đại diện hiệu quả và các mô hình đối thoại xã hội cũng vận hành hiệu quả đối với họ.

Các khuyến nghị khác được đưa ra bao gồm: cần hiểu năng suất của doanh nghiệp được định hình bởi một “hệ sinh thái” lớn hơn như thế nào, tạo điều kiện tiếp cận tài chính và thị trường, thúc đẩy tinh thần kinh doanh của phụ nữ và khuyến khích công cuộc chuyển dịch sang nền kinh tế chính thức và bền vững về môi trường.

Doanh nghiệp siêu nhỏ được định nghĩa là doanh nghiệp có ít hơn 9 lao động, trong khi đó doanh nghiệp nhỏ là doanh nghiệp có thể tuyển dụng tới 49 lao động.