Spotlight Interviews with Co-operators

Türkiye'deki Sosyal Kooperatif Eğitim ve Tanıtım Treni

Article | 10 December 2018

1. Sosyal kooperatif treni fikri nasıl ortaya çıktı?

Sosyal Kooperatifler, Türkiye'de pek fazla bilinmiyordu. 2012 yılında İtalya’ya yaptığım bir seyahatte sosyal kooperatifleri ve onların Türkiye'nin sosyal sorunlarına yenilikçi çözümler sunma potansiyellerini fark ettim. Sosyal kooperatif mevzuatı ve sosyal kooperatiflerin İspanya İtalya ve Fransa gibi ülkelerdeki uygulama örnekleri üzerinde birkaç yıl boyunca çalıştıktan sonra Türkiye'deki sosyal kooperatifler üzerine ilk tez olan uzmanlık tezimi hazırladım.

Sosyal kooperatif modelinin pek fazla bilinmemesine rağmen, Türkiye'de sayıları az da olsa sosyal kooperatif olduğunu tespit ettim. Hatta bu sosyal kooperatiflerin bir kısmı sosyal kooperatif olduklarının dahi farkında değildi. Bu nedenle, sosyal kooperatiflerin potansiyelini sahaya yansıtmak için atılması gerekli ilk adımların sosyal kooperatif modelini tanıtmak ve halihazırda ülke sathına yayılmış olan az sayıdaki sosyal kooperatifi bir araya getirmek olduğunu düşündüm.

Bu aktiviteleri Sosyal Kooperatif Treni çatısı altında düzenleme fikrine trende aralarında gençlerin de bulunduğu paydaşların ilgilerini çekmesi ve ülkenin toplumsal bilincinde nostaljik değeri olmasından hareketle ulaştım denilebilir.

2. Sosyal kooperatif treni organizasyonunda düzenlenen aktiviteler nelerdir?

Sosyal Kooperatif Eğitim ve Tanıtım Treni 1-14 Ekim 2018 tarihleri arasında Ticaret Bakanlığı Ankara Kalkınma Ajansı ve diğer çeşitli kuruluşların maddi katkılarıyla yolculuğunu gerçekleştirdi. Yolculuk boyunca Ankara'dan başlayarak Türkiye'nin batısındaki 10 farklı ziyaret edildi ve çeşitli aktiviteler düzenlendi.

Ziyaret edilen illerde seçilen bazı okullarda kodlama atölyeleri düzenlendi ve çocukların işbirliği yapma ve kolektif bir şekilde çalışma yetileri geliştirilmeye çalışıldı. İzmir ve Eskişehir illerinde özellikle gençlerde sosyal kooperatiflere ilişkin farkındalık oluşturmak adına hackhatonlar düzenlendi. Trenin uğradığı tüm illerde üniversitelerde öğrencilere ve akademik personele yönelik söyleşiler gerçekleştirdik. Ayrıca İzmir ilinde yerli ve yabancı çeşitli sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin katıldığı Uluslararası Sosyal Kooperatif Paneli düzenlendi. Son olarak yine her ilde ticaret odaları, meslek kuruluşları ve kalkınma ajansları başta olmak üzere herkesin katılımına açık Sosyal Kooperatif Bilgilendirme Toplantıları yapıldı.

Sosyal kooperatif treninin bu ilk seyahati, hükümet yetkilileri, Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü uzmanları, çeşitli kooperatif temsilcileri (Genç işi Kooperatifi, İhtiyaç Haritası, BBOM etc.) çeşitli Sivil Toplum Kuruluşu temsilcileri (Habitat Derneği, Ashoka Türkiye) ve kalkınma ajanslarından (Ankara Kalkınma Ajansı) temsilcilerini bir araya getirdi.

Tren güzergahında yer alan illerde düzenlenen etkinliklere yerel yöneticiler, yerel sivil toplum temsilcileri, akademisyenler, üniversite öğrencileri, yerel kooperatif öncüleri ve sosyal kooperatiflere ilgi duyan vatandaşlar katılmıştır.

3. Türkiye'de sosyal kooperatiflerin eğitim ve tanıtımında bu girişimden sonraki adım ne olacaktır?


Öncelikle Aralık ayında birinci sosyal kooperatif treninden elde edilen kazanımları tartışmak ve paylaşmak üzere Ankara'da bir kapanış toplantısı yapılacak. 2019 yılı bahar aylarında 2. Sosyal Kooperatif Treni bu kez ülkenin Güneydoğu ve Doğu illerine seyahat etmek üzere yola çıkacaktır. Bu etkinlikler ile yapılmak istenen husus sosyal kooperatifler için uygun bir iklim yaratmak ve sosyal kooperatifler hakkındaki farkındalığı arttırmaktır. Ayrıca, sosyal kooperatiflerin gelişmesine ve yaygınlaşmasına paralel bir şekilde sosyal kooperatif mevzuatı çalışması hedeflenmektedir. Kişisel olarak sosyal kooperatiflerin bölgesel kalkınma farklılıkları, engellilerin özel hizmetlere ulaşım imkânlarının kısıtlılığı ve dezavantajlı grupların istihdam piyasasından dışlanması gibi sosyal sorunlara ciddi çözümler getirebileceğine inanıyorum.