Sosyal Koruma

Dünya çapında temel sosyal koruma sağlamak için her yıl 500 milyar dolardan fazla kaynak gerekiyor

Yeni bir ILO raporu, sosyal koruma alanındaki kritik finansman eksikliklerinin altını çiziyor ve bu eksikliklerin nasıl giderilebileceğine dair politika önerileri ortaya koyuyor.

Haberler | 25 Kasım 2019 Pazartesi
© Stuart Price / UN Photo
CENEVRE (ILO Haber) – Yeni ILO raporuna göre, sosyal koruma tabanı olarak bilinen temel sosyal koruma önlemlerinin alınabilmesi için ülkelerin her yıl 500 milyar doları aşan kaynak ayırması gerekiyor.

SKA Hedef 1.3’e ulaşma yolunda sosyal koruma finansman açığını ölçmek: Küresel tahminler ve gelişmekte olan ülkeler için stratejiler başlıklı rapora göre, temel sosyal koruma önlemlerinin evrensel boyutta alınabilmesi için, sosyal koruma harcamalarının önemli ölçüde artması gerekiyor.

Bu harcamalar aşağıdaki kalemleri içeriyor:
  • Çocuklara nakit para aktarımı
  • Yeni doğum yapmış anneler için doğum yardımları
  • Engellilik yardımları
  • Yaşlılar için sosyal emeklilik maaşı
134 ülkede yapılan araştırmadan elde edilen bulgular, mevcut durumda düşük gelirli ülkelerde çocukların yalnız %8,5’inin, yaşlıların %15,3’ünü sosyal korumadan yararlandığını gösteriyor. Buna karşın, üst-orta gelirli ülkelerde çocukların %35’i, yaşlılarınsa %90’ı sosyal koruma kapsamında.

“Evrensel sosyal korumanın, düşük gelirli ülkelere uluslararası kalkınma yardımları vasıtasıyla yapılanlar da dahil olmak üzere büyük yatırımlarla sağlanabileceğine inanıyoruz” diyor ILO Sosyal Koruma Bölümü Başkan Yardımcısı Valérie Schmitt.

Sosyal koruma, 2030’a kadar ulaşılması amaçlanan BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nda (SKA’lar) ortaya konulan ve diğer hususların yanı sıra yoksulluk, toplumsal cinsiyet eşitliği, insana yakışır iş ve ekonomik büyüme çalışmalarında kritik rol oynuyor.

Raporu hazırlayanlar, birçok orta veya üst-orta gelirli ülkenin, evrensel sosyal koruma tabanını finanse edecek kaynakları kendi içlerinde yaratma kapasitesine sahip olduğunu belirtiyor. Bununla birlikte, 2030’a kadar evrensel sosyal koruma sağlayabilmek için, araştırmada yer alan 28 düşük gelirli ülkedeki finansman açığını kapatmak üzere, önemli miktarda uluslararası kalkınma yardımına ihtiyaç duyulacak.

Rapora göre, düşük gelirli ülkeler, bu finansman açığını kapatabilmek için Gayrisafi Yurtiçi Hasılalarının (GSYH) %5,6’sı (yılda 27 milyar ABD Doları), alt-orta gelirli ülkelerin %1,9’u (yılda 136 milyar ABD Doları), üst-orta gelirli ülkelerin ise %1,4’ü (yılda 365 milyar ABD Doları) oranında kaynak tahsis etmesi gerekecek.

Gerekli finansmanın sağlanması için raporda sunulan politika seçenekleri arasında vergi gelirlerinin artırılması, sosyal güvenlik kapsamının genişletilmesi ve sosyal güvenlik katkılarının artırılması, resmi kalkınma yardımlarının artırılması ve bunu yaparken düşük gelirli ülkelere öncelik verilmesi ve yasadışı finansman akışlarının ortadan kaldırılması yer alıyor.

“Sosyal sigorta sisteminin pek gelişmediği ülkelerde, katkıya dayalı sosyal sigorta sisteminin, kayıt dışı çalışan işçileri kapsama almasının desteklenmesiyle, bu ülkelerin GSYH’lerinin %1,2’si kadar ilave gelir yaratılacaktır” diyor Kamu Finansmanı, Aktüerya ve İstatistik Birimi Müdürü Fabio Duran-Valverde.

ILO herkes için sosyal koruma sağlamaya yönelik yol haritası hazırlamak amacıyla, 25-28 Kasım 2019’da Cenevre’de Küresel Sosyal Koruma Haftası’na ev sahipliği yapıyor. Katılımcılar, Çalışma Yaşamının Geleceğine ilişkin ILO Yüzüncüyıl Bildirgesi çerçevesinde, sosyal korumanın geleceği için çizilecek yol haritasına katkıda bulunacak.